|
ÖZET: Kalkınma Ajanslarına ait payların, kamu idareleri payları hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından muhasebe kayıtlarında bu payların yer almadığı gözlemlenmiştir. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19. maddesi, ajanslara belediyelerin bir önceki yılki bütçe gelirleri üzerinden belirli oranlarda pay aktarılmasını öngörmektedir. Cumhurbaşkanı, bu oranı yarıya indirme veya artırma yetkisine sahiptir. 2011 yılında alınan Bakanlar Kurulu kararı ile bu oran binde beş olarak belirlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276. maddesi, 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın bütçe gelirleri olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağını belirtmektedir. Aynı yönetmeliğin 277. maddesi ise, bu tutarların muhasebe kayıtlarında nasıl işleneceğini düzenlemektedir. Yapılan incelemelerde, 2024 yılı için Kalkınma Ajansları payının ayrılmadığı anlaşılmıştır. İlgili idare, tespit edilen hususları yerine getireceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, belediyenin mevzuata uygun bir şekilde kalkınma ajans payını hesaplayarak 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlemesi gerekmektedir. |
BULGU: Kalkınma Ajanslarına Ait Payların Kamu İdareleri Payları Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından muhasebe kayıtlarında Kalkınma Ajansları paylarının, 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19’uncu maddesinde, ajanslara, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında payın cari yıl bütçesinden aktarılacağı, Cumhurbaşkanı’nın belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye ya da Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. 2.7.2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 75 inci maddesiyle; bu maddede yer alan ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir. Bakanlar Kurulunun 2011/2168 sayılı kararı ile maddede geçen yüzde bir oranı yarıya indirilmiş ve belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları pay oranı binde beş olarak belirlenmiştir
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 276’ncı maddesinde; 363- Kamu İdareleri Payları Hesabının, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 363-Kamu İdareleri Payları Hesabındaki kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarede muhasebe kayıtları incelendiğinde 2024 yılı için Kalkınma Ajansları için pay ayrılmamış olduğu görülmüştür.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, belediyenin yukarıdaki mevzuata uygun olarak hesaplayacağı kalkınma ajans payını ayırması ve 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlemesi gerekmektedir.