|
ÖZET: Kalkınma Ajanslarına ait payların, kamu idareleri payları hesabında düzgün bir şekilde izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, Kalkınma Ajansları paylarını 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında kaydetmemiştir. 5449 sayılı Kanun’un 19. maddesi, bu payların belediyelerin bir önceki yılki bütçe gelirleri üzerinden belirli bir oranla cari yıl bütçesine aktarılmasını öngörmektedir. Ayrıca, Cumhurbaşkanı’nın bu oranı değiştirme yetkisi bulunmaktadır.
703 sayılı KHK ile yapılan düzenlemeyle, önceki uygulamada yer alan “Bakanlar Kurulu” ifadesi “Cumhurbaşkanı” olarak değiştirilmiştir. 2011 yılında alınan bir kararla, kalkınma ajanslarına aktarılacak pay oranı binde beş olarak belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu payların izlenmesi ve muhasebe kayıtlarının nasıl tutulması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Yapılan incelemelerde, 739.399,80 TL tutarındaki Kalkınma Ajansları payının 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında kaydedilmediği görülmüştür. İlgili idare, bu durumu düzeltme taahhüdünde bulunmuştur. Mevzuat gereği, Kalkınma Ajansları paylarının mutlaka belirtilen hesapta izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kalkınma Ajanslarına Ait Payların Kamu İdareleri Payları Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından muhasebe kayıtlarında Kalkınma Ajansları paylarının, 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19’uncu maddesinde, ajanslara, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında payın cari yıl bütçesinden aktarılacağı, Cumhurbaşkanı’nın belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye ya da Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. 2.7.2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 75 inci maddesiyle; bu maddede yer alan ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir. Bakanlar Kurulunun 2011/2168 sayılı kararı ile maddede geçen yüzde bir oranı yarıya indirilmiş ve belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları pay oranı binde beş olarak belirlenmiştir
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 276’ncı maddesinde; 363- Kamu İdareleri Payları Hesabının, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 363-Kamu İdareleri Payları Hesabındaki kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarenin muhasebe kayıtları incelendiğinde Kalkınma Ajansları payı olan 739.399,80 TL’nin, 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerekirken izlenmediği görülmüştür.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, idare tarafından Kalkınma Ajansları paylarının 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerekmektedir.