|
ÖZET: Kamu görevlisi statüsünde olmayan kişilerin, kamu idaresi adına para tahsil etmesi, muhafaza etmesi ve göndermesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin yalnızca memurlar ve diğer kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, muhasebe yetkilisi mutemedi kavramını tanımlamakta ve bu kişilerin kamu idarelerinde para ve değerleri geçici olarak alma, verme ve gönderme yetkisini düzenlemektedir.
Yönetmelik hükümlerine göre, muhasebe yetkilisi mutemedi olarak yalnızca veznedar, tahsildar ve icra memurları gibi unvanlara sahip kişiler görevlendirilebilir. Zorunlu durumlarda, harcama yetkilisi tarafından diğer kamu görevlileri arasından da mutemet atanabilir. Ancak, mevzuatta belirtilen yetkiler dışında hiçbir kişi, kamu idaresi adına para tahsil etme veya değerleri alma yetkisine sahip değildir. Denetim sonucunda, kamu idaresinin veznelerinde çalışan toplam altı kişiden ikisinin, kamu görevlisi olmaksızın, kamu idaresi adına para tahsil ettikleri ve bu paraları muhafaza ettikleri belirlenmiştir. Kamu idaresi, personel sayısının yetersizliği nedeniyle bu kişilerin görevlendirildiğini ifade etmiş, ancak gelecekte mevzuata uygun atamaların yapılacağı taahhüt edilmiştir. |
BULGU: Kamu Görevlisi Olmayan Kişilerin İdare Adına Para Göndermesi, Tahsil ve Muhafaza Etmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu görevlisi statüsünde olmayan şirket işçilerinin Kamu İdaresi adına para tahsil ettiği, muhafaza ettiği ve gönderdiği görülmüştür.
Anayasa’nın 128’inci maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile getirilen yeniliklerden birisi olan muhasebe yetkilisi mutemedi kavramı, mezkur Kanun’un 61’inci maddesinde, kamu idarelerinde muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olan kişi olarak tanımlanmış olup muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasların T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkur maddeye istinaden çıkarılmış olan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri” başlıklı 5’inci maddesinde, veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlarla muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almak, vermek ve göndermek üzere görevlendirilenlerin muhasebe yetkilisi mutemedi olduğu, zorunluluk bulunması halinde harcama yetkilisi tarafından bu unvanların dışındaki unvanlara sahip kamu görevlileri arasından muhasebe yetkilisi mutemedi görevlendirilebileceği, muhasebe yetkilisi mutemedi olarak seçilen görevlinin adı, soyadı, görev yeri, unvanı ve imza örneği ile görev ve yetkileri ilk görevlendirmede muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirileceği ve Kanunlarda öngörüldüğü şekilde veya bu Yönetmelik hükümlerine göre yetkili kılınmamış hiçbir kimsenin Kamu İdaresi adına para tahsil edemeyeceği, değerleri alamayacağı, gönderemeyeceği ve ödeme yapamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu idarelerinde veznedar, tahsildar ve icra memuru gibi unvanlara sahip kişilerin muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görev yapabileceği, zorunlu hallerde bu unvanların dışında harcama yetkilisi tarafından, kamu görevlileri arasından muhasebe yetkilisi mutemedi görevlendirilmesi gerektiği ve mevzuatına uygun olarak yetkili kılınmamış bir kimsenin Kamu İdaresi adına para tahsil edemeyeceği, değerleri alamayacağı, gönderemeyeceği ve ödeyemeyeceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin veznelerinde çalıştırılan toplam 6 kişiden 2’sinin İdarenin ortağı olduğu personel şirketinin işçisi oldukları ve hizmet alımı suretiyle Kamu İdaresinde görevlendirildikleri, kamu görevlisi olmadıkları halde Kamu İdaresi adına veznede para tahsil ettikleri, bu paraları muhafaza ettikleri ve gün sonlarında İdare’nin banka hesabına yatırdıkları tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, memur personel sayısının yeterli olmamasından dolayı şirket personellerinin “Başkanlık Oluru” alınarak görevlendirildiği ve bundan sonra gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, muhasebe yetkilisi mutemetlerinin mevzuatında öngörüldüğü üzere kamu görevlileri arasından usulüne uygun olarak görevlendirilmesi gerekmektedir.