|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’ne ait bazı mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’ne aykırı olarak özel bankalarda tutulduğunu ortaya koymuştur. 08.03.2019 tarihli ve 30708 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan bu yönetmelik, kamu idarelerinin mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda değerlendirmelerini zorunlu kılmaktadır. Yönetmelikte, kamu sermayeli bankalar arasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Vakıflar Bankası gibi kuruluşlar yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin bazı mali kaynaklarının özel bankalarda yatırım hesapları açılarak hisse senedi ve fon alım satımında kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, Mali kaynakların yönetimi açısından yasal çerçeveye uygun değildir. Belediyelerin, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nde belirtilen yöntemler dışında mali kaynaklarını değerlendirmeleri mümkün değildir. İlgili idare, bulguyu kabul etmiş ve durumu düzeltmek için gerekli işlemlerin sürdüğünü belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyelerin mali kaynaklarının yasal çerçeveye uygun bir şekilde, kamu sermayeli bankalarda ve yönetmelikte belirtilen yöntemlerle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, mali kaynakların etkin ve verimli kullanımını sağlamayı hedeflemektedir. |
BULGU: Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’ne Aykırı Olarak Mevduatın Özel Bankada Tutulması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kamu İdaresine ait kaynaklardan bir kısmının mevzuata aykırı biçimde özel bankaların yatırım hesaplarında tutulduğu görülmüştür.
Mali kaynakların etkin ve verimli kullanılması ve izlenebilmesini teminen 08.03.2019 tarih ve 30708 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Haznedarlığı uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirleyen Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde Kamu sermayeli bankalar; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş., T. Halk Bankası A.Ş., T. Vakıflar Bankası T.A.O. ve sermayesinin yarısından fazlası doğrudan ve/veya dolaylı olarak kamuya ait olan diğer mevduat ve katılım bankaları olarak tanımlanmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde ise genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlü oldukları belirtilmiştir.
“a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli ve/veya vadesiz mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri ve/veya kira sertifikaları.
Kamu sermayeli bankalar tarafından ihraç edilen borçlanma araçları ile 07.06.2013 tarih ve 28670 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) uyarınca kamu sermayeli katılım bankalarının kaynak kuruluş/fon kullanıcı olarak yer aldığı kira sertifikaları ihracı ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun piyasalarda emtia alım satımına dayalı katılım bankacılığı prensiplerine uygun finansman yöntemleri.”
Belediyeler de anılan Yönetmelik kapsamında bulunmaktadır. Dolayısıyla belediyelerin de ellerindeki mali kaynaklarını Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirmeleri gerekmektedir.
Yapılan incelemede belediyenin bazı mali kaynaklarının özel bankada yatırım hesabı açılarak hisse senedi ve fon alım satımı yapılarak değerlendirildiği, bunun da Belediyenin mali tablolarında banka hesabında gösterildiği anlaşılmaktadır. Belediyelerin mali kaynaklarını Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nde belirtilen hususların dışında değerlendirmeleri mümkün değildir.
İdare mali kaynaklarının yatırım hesabı açılarak hisse senedi ve fon alım satımı suretiyle değerlendirilmesi yasal olarak öngörülmediğinden, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde bu tür hisse senedi ve fon alım satım işlemlerinin kaydedilebileceği herhangi bir hesap da bulunmamaktadır.
Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesi ilişkin işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdare mali kaynaklarının özel bankalarda hisse senedi ve fon işlemlerinde değerlendirilmek yerine kamu sermayeli bankalarda ve Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nde belirtilen yöntemlerle değerlendirilmesinin sağlanması gerekir.