|
ÖZET: Kamu idareleri paylarının muhasebe kaydının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, belediyenin kalkınma ajansları ve mahalli idare birliklerine yaptığı ödemelerin, 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’na aykırı şekilde kaydedildiği ortaya çıkmıştır. İlgili mevzuat, bu ödemelerin 363 Kamu idareleri payları hesabında izlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276. ve 277. maddeleri, kamu idareleri payları hesabının bütçe gelirleri olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bu ödemelerin doğrudan giderleştirildiği ve ilgili hesapta takip edilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek, ödemelerin ilgili mevzuata uygun şekilde kaydedileceğini taahhüt etmiştir. Sonuç olarak, belediyenin kalkınma ajansları ve mahalli idare birliklerine yapacağı ödemelerin, 363 Kamu idareleri payları hesabında kaydedilmesi ve izlenmesi gerekmektedir. Bu durum, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamu İdareleri Payları Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye tarafından kalkınma ajansı ve mahalli idare birlikleri gibi kamu idarelerine yatırılan kanuni payların muhasebe kaydının mevzuata uygun olmadığı görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, belediye tarafından ilgili kalkınma ajansına ödenmek üzere hesaplanan paya ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Birliğin gelirleri” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, birliğin gelirlerinin birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma paylarından oluştuğu belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363 Kamu idareleri payları hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 276’ncı maddesinde, bu hesabın bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilerek hesabın tanımı yapılmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde ise, bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363 Kamu idareleri payları hesabına alacak, 630 Giderler hesabına borç; diğer taraftan 835 Gider yansıtma hesabına alacak, 830 Bütçe giderleri hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Ayrıca, 363 no.lu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların 363 no.lu hesaba borç, 103 Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından kalkınma ajansı ve mahalli idare birlikleri gibi kamu idarelerine yatırılan kanuni payların ilgili hesapta takip edilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve kalkınma ajansı ve mahalli idare birliklerine ait ödemelerin ilgili mevzuata uygun şekilde 363 Kamu idareleri payları hesabında izlenmesinin sağlanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip belediye tarafından özel kanunları gereğince kalkınma ajansına ve mahalli idare birliklerine gönderilecek payların 363 Kamu idareleri payları hesabına kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir.