| ÖZET: Belediye tarafından kalkınma ajansı ve mahalli idare birliklerine yatırılan kanuni paylar, muhasebe kaydının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun ilgili maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin hükümlerine aykırı olarak bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Bu durum, özel kanunlar gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacak hesabın tanımı ile çelişmektedir. Bu itibarla, belediye tarafından özel kanunları gereğince kalkınma ajansına ve mahalli idare birliklerine gönderilecek payların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Kamu İdareleri Payları Hesabının Kullanılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından kalkınma ajansı ve mahalli idare birlikleri gibi kamu idarelerine yatırılan kanuni payların muhasebe kaydının mevzuata uygun olmadığı görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, belediye tarafından ilgili kalkınma ajansına ödenmek üzere hesaplanan paya ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Birliğin gelirleri” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, birliğin gelirlerinin birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma paylarından oluştuğu belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 276’ncı maddesinde, bu hesabın bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilerek hesabın tanımı yapılmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde ise, bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Ayrıca, 363 No.lu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların 363 No.lu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip belediye tarafından özel kanunları gereğince kalkınma ajansına ve mahalli idare birliklerine gönderilecek payların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedilerek izlenmesi gerektiği düşünülmektedir.