|
ÖZET: Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde, taşınmazların kayıt işlemlerinin eksik yapıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında gerçekleştirilen incelemede, 02.10.2006 tarihli yönetmelik hükümlerine uygun olarak taşınmazların kaydının tam olarak tutulmadığı, icmal cetvellerinin oluşturulmadığı ve taşınmazların kayıt altına alınmadığı görülmüştür. Ayrıca, muhasebe ana hesaplarındaki hatalar ve taşınmazların fiili envanterinin emlak vergisi değerleri üzerinden tamamlanmadığı belirlenmiştir.
Yönetmelik, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kaydına dair usul ve esasları düzenlemektedir. Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, mevcut taşınmazların yanı sıra edinilen ve elden çıkarılanların da takip edilmesi amacıyla yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Yönetmelik, taşınmazların hangi bedel üzerinden kaydedileceğine dair düzenlemeler içermekte ve gerekli formların hazırlanmasını istemektedir. İnceleme sonuçlarına göre, idarenin taşınmaz kayıtlarının yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Tüm taşınmazların kayıt altına alınması, fiili envanterin emlak vergisi değerleri üzerinden tamamlanması ve muhasebe kayıtlarının güncellenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te Belirtilen İşlem ve Kayıtların Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Taşınmaz hesaplarına ilişkin incelemede, 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereği; taşınmazların Yönetmelik’in 7’nci maddesinde yer alan formlardaki bilgileri içerecek şekilde kaydının tam olarak tutulmadığı, Yönetmelik ekinde bulunan örneğe (Ek 7) uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin tam olarak oluşturulmadığı, kuruma ait tüm taşınmazların kayıt altına alınmadığı, taşınmazlarla ilgili muhasebe ana hesap ve alt kodlarında bulunan girişlerde hatalar olduğu, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri esas alınarak fiili envanterlerinin emlak vergisi değerleri üzerinden 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği halde tamamlanmadığı, dolayısıyla kayıtlı taşınmazların ilgili hesaplardan çıkarılarak fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarına yeniden alınmadığı görülmüştür.
02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin; 1’inci fıkrasında “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” denilmiş, 2’nci fıkrasında ise taşınmazların hangi bedel (maliyet bedeli, rayiç bedel, iz bedeli) üzerinden kayıtlara alınacağına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde; kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanması gereken formlar (“Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu”, “Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formu”, “Orta Malları Formu”, “Genel Hizmet Alanları Formu”, “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu” ve “İcmal Cetvelleri”) belirtilmiş, taşınmazların bu formlardaki bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda ya da deftere yazılarak kayıtlarının tutulacağı ve Yönetmelik ekinde bulunan örneğe (Ek 7) uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesinde ise;
“(1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar.
(2) Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanır.”
Denilmiştir.
Yapılan incelemede; idarenin mülkiyetinde ya da sorumluluğunda bulunan taşınmaz malların kayıtlarının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te belirtilen formlar düzenlenerek tutulmadığı, Yönetmelik ekinde bulunan örneğe (Ek 7) uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmadığı, tüm taşınmazların kayıt altına alınmadığı, taşınmazlara ilişkin muhasebe ana hesap ve alt detay kodlarındaki girişlerde hatalar olduğu, taşınmaz fiili envanterinin yapılmadığı, taşınmazların kayıtlı olduğu hesaplardan çıkarılarak fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarına yeniden alınmadığı anlaşılmıştır.
İdare bulgu konusu hususlara katılmış olup taşınmaz kayıtlarının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri esas alınarak yapılacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in yukarıdaki hükümleri gereği; taşınmaz kayıtlarının Yönetmelik’in 7’nci maddesinde yer alan formlardaki bilgileri içerecek şekilde tutulması, Yönetmelik ekinde bulunan örneğe (Ek 7) uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulması, kurumun mülkiyetinde ya da sorumluluğunda bulunan tüm taşınmazların kayıt altına alınması, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri esas alınarak emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin ivedilikle yapılması ve kayıtlardan çıkarılıp fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarına yeniden alınması gerekmektedir.