|
ÖZET: Kamu idarelerine ait bazı banka hesaplarının muhasebe sisteminde izlenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu hesaplarının düzenli bir şekilde kaydedilmesini ve yönetim ile kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, muhasebe hizmetinin kapsamı, gelirlerin tahsilinden giderlerin ödenmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Bu bağlamda, muhasebe yetkilileri, kayıtların usulüne uygun ve erişilebilir bir şekilde tutulmasından sorumludur.
Yapılan incelemelerde, iki adet vadesiz banka hesabının muhasebe kayıtlarında yer almadığı ve bu durumun bilanço üzerinde 393.101,56 TL’lik bir eksiklik yarattığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, kayıt dışı olan banka hesaplarıyla ilgili gerekli mutabakatların sağlandığını ve bu hesapların muhasebe kayıtlarına alındığını belirtmiştir. Ancak, 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin muhasebe sistemi dışındaki banka hesaplarının takibi ve kayıt altına alınması gerekmektedir. Bu, mali işlemlerin şeffaflığını artıracak ve kamu hesaplarının doğru bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Kamu İdaresi Adına Açılmış Banka Hesaplarının Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresince, İdareye ait bazı banka hesaplarının muhasebe kayıtlarında takibinin yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinde; kamu hesaplarının kamu idarelerine ait gelir, gider ve varlıklar ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı; “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu ifade edilmiştir.
Kanun’un “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri şeklinde tanımlanmış ve bu işlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiştir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu tutulmuştur.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan kavramlar arasında sayılan “Tam açıklama” kavramı ile mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenleneceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabı’nı açıklayan “Hesabın Niteliği” başlıklı 55’inci maddesinde bu hesabın, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; muhasebe sisteminin temelinde yer alan bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi, tam açıklama kavramının bir gereği olarak ta mali tablolardan yararlanacaklara tam, açık ve yeterli bilgi sunulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi açına açılan 2 adet bankada 2 adet vadesiz banka hesabının muhasebe kayıtlarında takibinin yapılmadığı, bunun sonucu olarak bilançoda 102 Bankalar Hesabı’nın 393.101,56 TL eksik göründüğü tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, muhasebe kayıtlarında yer almayan banka hesaplarına ilişkin bankalarla gerekli görüşmeler neticesinde mutabakatın sağlanarak ilgili banka hesaplarının muhasebe kayıtlarına kaydedildiği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından muhasebe sistemi dışından kalan banka hesaplarının takip edilmesi; muhasebe kayıtlarında yer almayan banka hesaplarının kayıtlara alınması gerekmektedir.