|
ÖZET: Kamu İdaresi’ne ait bazı banka hesaplarının muhasebe sisteminde izlenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu hesaplarının düzenli bir şekilde kaydedilmesi ve yönetim ile kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, 31.12.2024 itibarıyla toplam bakiyesi 1.661.147,70 TL eksik görünen banka hesaplarının muhasebe kayıtlarında yer almadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir.
Özellikle, Kamu İdaresi adına açılmış iki adet vadeli mevduat hesabı ve iki adet vadesiz hesabın muhasebe sistemine kaydedilmemesi, bilanço ve faaliyet sonuçları tablolarında önemli tutarların eksik görünmesine yol açmıştır. 2024 yılı içinde bu hesaplardan elde edilen faiz geliri ve gelir vergisi kesintileri de kayıtlara yansıtılmamıştır. Kamu İdaresi, söz konusu hesapların daha önce devredilen belediyelere ait olduğunu belirtmiş, ancak bu durum 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmemektedir. Sonuç olarak, kamu idaresinin muhasebe sistemine dahil olmayan banka hesaplarının kayıtlara alınması ve izlenmesi gerekmektedir. Bu, mali tabloların şeffaflığını artıracak ve kamu kaynaklarının yönetiminde daha fazla hesap verebilirlik sağlayacaktır. |
BULGU: Kamu İdaresi Adına Açılmış Banka Hesaplarının Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresince, İdareye ait bazı banka hesaplarının muhasebe kayıtlarında takibinin yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinde; kamu hesaplarının kamu idarelerine ait gelir, gider ve varlıklar ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı; “Kayıt zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde de bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesinin ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu ifade edilmiştir.
Kanun’un “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri şeklinde tanımlanmış ve bu işlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiştir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu tutulmuştur.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan kavramlar arasında sayılan “Tam açıklama” kavramı ile mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenleneceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabı’nı açıklayan “Hesabın Niteliği” başlıklı 55’inci maddesinde bu hesabın, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; muhasebe sisteminin temelinde yer alan bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi, tam açıklama kavramının bir gereği olarak ta mali tablolardan yararlanacaklara tam, açık ve yeterli bilgi sunulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, bir banka şubesinde Kamu İdaresi adına açılmış, 31.12.2024 itibarıyle toplam bakiyesi 1.574.600,91 TL olan iki adet vadeli mevduat hesabının ve toplam bakiyesi 86.546,79 TL olan iki adet vadesiz hesabın bulunduğu ancak söz konusu hesapların muhasebe kayıtlarında takip edilmediği görülmektedir.
Bu durum Bilançoda yer alan 102 Bankalar Hesabı’nın olması gerekenden 1.661.147,70 TL eksik görünmesine yol açmaktadır. Söz konusu vadeli mevduat hesaplarına ait hareketler incelendiğinde 2024 yılında toplam 403.109,62 TL faiz geliri elde edildiği ve elde edilen faiz geliri için de 26.694,12 TL gelir vergisi kesintisi gerçekleştiği anlaşıldığından bu durum ayrıca Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan 600 Gelirler Hesabı’nın olması gerekenden 403.109,62 TL, 630 Giderler Hesabı’nın da olması gerekenden 26.694,12 TL daha düşük görünmesine sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, muhasebe kayıtlarında yer almayan banka hesaplarının 2009 yılında Yakutiye Belediyesine devrolunan belediyelere ait hesaplar olduğu ve söz konusu banka hesaplarının muhasebeleştirildiği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından muhasebe sistemi dışında kalan banka hesaplarının takip edilmesi; muhasebe kayıtlarında yer almayan banka hesaplarının kayıtlara alınması gerekmektedir.