|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kamu İdaresi bütçesinden karşılanan dağıtım tesis giderlerinin elektrik dağıtım şirketinden talep edilmediğini ve bu tesislerin devrinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği, dağıtım tesislerinin ve bağlantı noktalarının tanımını yaparak, bu tesislerin sorumluluğunu dağıtım şirketlerine yüklemektedir. Alçak ve orta gerilim seviyesindeki tüketicilere enerji sağlama yükümlülüğü, dağıtım şirketlerinin üzerine düşmektedir.
Yönetmelik, dağıtım şirketlerinin enerji taleplerini belirli süreler içinde karşılamasını zorunlu kılmakta ve gerektiğinde yatırımın bağlantı başvurusu yapan kişiler tarafından yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi bütçesinden karşılanan dağıtım tesis giderlerinin ilgili elektrik dağıtım şirketinden talep edilmediği ve bu tesislerin devredilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, enerji dağıtım şirketi tarafından üstlenilen yatırım tesis giderlerini, ilgili mevzuat çerçevesinde geri almalı ve bu tesislerin bakımının yüksek maliyet ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle, tesislerin kaydi olarak dağıtım şirketine devrini sağlamalıdır. Bu adımlar, kamu binalarının hizmete açılmasının gecikmemesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamu İdaresi Bütçesinden Karşılanan Dağıtım Tesis Giderlerinin Elektrik Dağıtım Şirketinden Talep Edilmemesi ve Devir İşlemlerinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Dağıtım şirketince yapılması gereken ancak enerji müsaadesi alınabilmesi için çeşitli nedenlerle Kamu İdaresi bütçesinden karşılanan dağıtım tesis giderlerinin ilgili elektrik dağıtım şirketinden talep edilmediği, ayrıca söz konusu dağıtım tesislerinin elektrik dağıtım şirketine devredilmediği görülmüştür.
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde, dağıtım tesisi, bağlantı hattı ve bağlantı noktasının tanımları yapılmış olup, Yönetmelik’in 15’inci maddesinde, bağlantı noktası dâhil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren geri kalan hattın dağıtım tesisi olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla alçak gerilim (AG) seviyesinden bağlı tüketiciler için enerjinin yapı bina giriş noktalarına kadar getirilmesi, orta gerilim (OG) seviyesinden bağlı tüketiciler için tüketim tesislerine ait şalt sahalarının (trafoların) bittiği noktadan sonraki nihayet direğine kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır.
Dağıtım şirketinin, ihtiyaç sahibi kişi ve kurumların enerji talebini, meskûn mahal içinde ve meskûn mahal dışında farklı zaman dilimlerinde söz konusu Yönetmelik’in 10’uncu maddesine göre, AG şebekesi tesis edilmesi durumunda en fazla 6 ay içinde, OG şebekesi tesis edilmesi durumunda en fazla 18 ay içinde (trafo dâhil) karşılaması ve gerekli şebekeyi tesis ederek enerjiyi sağlaması gerekmektedir.
Bu durumda yukarıda belirtildiği üzere (meskûn mahal içinde veya dışında) enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olmakla beraber, aynı Yönetmelik’in 10/A maddesinin 4-c fıkrasında, dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin uzun bulunması halinde Yönetmelik’in 21’inci maddesine göre gerekli yatırımın bağlantı başvurusu yapan gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılabileceği ifade edilmiştir.
Dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında imzalanan tesis yapım sözleşmesine göre başvuru sahibince üstlenilip ödenen yatırım bedelinin dağıtım şirketince en fazla 12 eşit taksitle geri ödenmesi gerektiği ve geri ödemenin nasıl ve ne şekilde yapılacağı hususları Yönetmelik’in 21’inci maddesinde açıklanmıştır.
Öte yandan söz konusu Yönetmelik’in 10/B maddesinde, dağıtım tesislerinin dağıtım şirketine ne zaman ve ne şekilde devredileceği de açıklanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in Geçici 1’inci ve 2’nci maddelerinde ise bu Yönetmelik’in yayımı tarihinden önce gerçek veya tüzel kişiler tarafından yaptırılan trafo yatırımlarına ait işlemlerin nasıl yapılacağı da hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi bütçesinden karşılanan dağıtım tesis giderlerinin ilgili elektrik dağıtım şirketinden talep edilmediği, ayrıca dağıtım tesislerinin de elektrik dağıtım şirketine devredilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresince Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 38. Maddesinin yürürlükten kaldırıldığı ifade edilmiş ise de, dağıtım tesislerinin dağıtım şirketlerine devri ile ilgili hükümler Yönetmelik’in yürürlükte olan 10/B maddesinde düzenlenmiş olup dağıtım tesislerinin dağıtım şirketlerine devredilmesi gerekmektedir.
Kamu binalarının hizmete açılmasının gecikmemesi için Kamu İdaresince karşılanan enerji dağıtım şirketi uhdesindeki söz konusu yatırım tesis giderlerinin ilgili enerji dağıtım şirketinden yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince geri alınması, bununla beraber söz konusu tesis ve trafoların bakımının yüksek maliyet, teknik donanım ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bu tesislerin kaydi olarak da müştemilatı ile birlikte ilgili dağıtım şirketine devredilmesi gerekmektedir.