ÖZET: Kamu İdaresi mülkiyetindeki araçların takip, tescil ve muhafaza işlemlerinin yetersiz olduğu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda ortaya konmuştur. Rapor, 182 araçtan 63’ünün akıbetinin belirsiz olduğunu, 16 aracın tescil ve plakasının bulunmadığını, 45 aracın hurdaya ayrılması gerektiğini ancak haciz nedeniyle bu işlemin yapılamadığını, 142 aracın muayenesinin ve 127 aracın sigortasının yapılmadığını göstermektedir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Araçların tescil edilmesi, muayenelerinin yapılması ve zorunlu mali sigortalarının temin edilmesi, bu yasal yükümlülükler arasında yer almaktadır.

Kamu İdaresi, bu konudaki çalışmaların mevzuat çerçevesinde sürdüğünü belirtmiştir. Ancak, kamu kaynaklarının etkin kullanımı için akıbeti belirsiz araçlarla ilgili işlemlerin bir an önce yapılması ve araçların muhafazası için gerekli önlemlerin alınması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kamu İdaresi Mülkiyetinde Bulunan Araçların Takip, Tescil ve Muhafaza İşlemlerinin Yerine Getirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan araçlardan bazılarının tescil ve plakalarının olmadığı, bazılarının akıbetinin belli olmadığı, bazılarının ise sigorta ve muayenelerinin yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 19’ncu maddesinde araç sahiplerinin araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorunda oldukları; 21’nci maddesinde; tescil edilen araçların, “Tescil Belgesi” ve “Tescil Plakası” alınmadan karayollarına çıkarılamayacağı, birinci fıkra hükmüne uymayan sürücülerin 1.002 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılacağı, birinci fıkra hükmüne aykırılığı tespit edilen araçların eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edileceği; 24’üncü maddesinde Kanunun 35 inci maddesiyle yetkilendirilen kuruluşlarca araç muayene raporu tanzim edilebilmesi için araç tescil belgesi veya sahiplik belgesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasının ibrazının zorunlu olduğu; 34’ncü maddesinde motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptırılmasının zorunlu olduğu, muayenesi yapılmamış bir araçla trafiğe çıkılması hâlinde araç sahibine 235 Türk lirası idari para cezası verileceği, bu araçlara muayenelerinin yaptırılması için süre ve şartları Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirtilen şekilde izin verileceği, izin verilen süre sonunda muayenesi yapılmadan veya muayene sonucunda emniyetsiz raporu verilen araçların trafiğe çıkarılması hâlinde araç sahibine 488 Türk lirası idari para cezası verileceği, bu araçlar trafikten men edilip en yakın muayene istasyonuna gönderileceği; 91’nci maddesinde işletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu hükümleri yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan toplam 182 adet araçtan; 63 aracın akıbetinin belli olmadığı,16 adet aracın tescilinin ve plakasının bulunmadığı, 45 aracın hurdaya ayrılması gerekirken üzerindeki haciz işleminden dolayı hurdaya ayrılamadığı, 142 adet aracın muayenesinin ve 127 adet aracın sigortasının olmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, konuyla ilgili çalışmaların mevzuat hükümleri çerçevesinde devam ettiği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını teminen akıbeti belli olmayan araçlara ilişkin gerekli işlemlerin tesis edilmesi, kamu idaresi mülkiyetindeki araçların muhafazası için gerekli tedbirlerin alınması, trafik tescillerinin ve zorunlu mali sigortaları ile muayenelerinin yapılması gerekmektedir.