ÖZET: Kamu İdaresi Şirketi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmadan personel alımı gerçekleştirmiştir. Bu durum, doğrudan hizmet alımı yoluyla belediye hizmetlerinde çalıştırılan personel için geçerlidir. 28 Nisan 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan usul ve esaslar, şirket personelinin yöneticiler, işçiler ve destek personelinden oluştuğunu belirtmektedir. Aynı belgede, işe alınacak kişilerin devletin güvenliğine karşı suçlardan mahkûm olmamış olmaları ve güvenlik soruşturması yapılmasının zorunlu olduğu vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, Kamu İdaresi’nin tamamen sahip olduğu Yakutiye Belediyesi Personel Anonim Şirketi’ne 2024 yılında alınan 34 personelin güvenlik soruşturması veya arşiv araştırmasından geçmediği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleriyle çelişmektedir. Kamu İdaresi, personel alımları için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönünde gerekli adımların atıldığını belirtmiştir. Ancak, mevzuata uygun olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan personel alımının gerçekleştirilmemesi gerektiği açıktır.

BULGU: Kamu İdaresi Şirketine Güvenlik Soruşturması ve/veya Arşiv Araştırması Yapılmadan İşçi Alınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi şirketine güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmadan personel alımı yapıldığı ve bu personelin doğrudan hizmet alımı suretiyle belediye hizmetlerinde çalıştırıldığı tespit edilmiştir.

28 Nisan 2018 tarih ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; şirket personelinin, yöneticiler, işçiler ve destek personelinden oluştuğu düzenlenmiştir. Aynı Usul ve Esaslar’ın “Şirket Personelinde Aranacak Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının üçüncü ve altıncı bentlerinde; şirketlerde işe alınacakların, affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olmamış olması ve bu kişiler hakkında güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmasının şart olduğu belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idareleri ve belediyelerin üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerde işe alınacaklar için güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılması gerektiği görülmektedir.

Yapılan incelemede; 2024 yılında Kamu İdaresi’nin sermayesinin tamamına sahip olduğu Yakutiye Belediyesi Personel Anonim Şirketi’ne toplam 34 personel alındığı ve hiçbirine güvenlik soruşturması veya arşiv araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, Kamu İdaresi şirketi için yapılan personel alımlarında güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması için gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.

Belediye şirketine güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmadan personel alınmaması gerekmektedir.