|
ÖZET: Kamu İdaresi tarafından yıkılan yapılarla ilgili yıkım masraflarının yapı sahiplerinden tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32’nci maddesi gereğince, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilen yapılar, ilgili idareler tarafından mühürlenip durdurulmakta ve bu yapılar için yıkım masraflarının yapı sahiplerinden alınması öngörülmektedir. Ancak, 2024 yılı itibarıyla Kamu İdaresi tarafından yıkılan sekiz yapının masraflarının hesaplanmadığı ortaya çıkmıştır.
Kamu İdaresi, yıkımların encümen kararı sonrasında gerçekleştirildiğini belirtmiş, fakat bu durumu destekleyecek herhangi bir belge sunmamıştır. İlgili kanun çerçevesinde, ruhsata uygun hale getirilmeyen yapılar için yıkım masraflarının hesaplanarak yapı sahiplerinden tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin yıkım masraflarını yapı sahiplerinden talep etmemesi, yasal düzenlemelere aykırı bir durum oluşturmakta ve bu konuda gerekli adımların atılması gerekmektedir. |
BULGU: Kamu İdaresi Tarafından Yıkılan Yapılara Ait Yıkım Masraflarının Yapı Sahiplerinden Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32’nci maddesine göre yıkımı yapılan yapılara ait yıkım masraflarının hesaplanmadığı, yapı sahiplerinden tahsil edilmediği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Yapı” başlıklı 20’nci maddesinde yapıların imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabileceği; “Yapı Ruhsatiyesi” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında Kanun’un kapsamına giren bütün yapılar için bu Kanun’un 26’ncı maddesinde belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması gerektiği düzenlenmiştir.
Aynı Kanun’un “Ruhsatsız veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Olarak Başlanan Yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti halinde belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumunun tespit edileceği ve yapının mühürlenerek durdurulacağı; durdurmanın, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı düzenlenmiş ve bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebileceği, aksi takdirde, ruhsatın iptal edilip ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılarak masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından 2024 yılında bu kapsamda 8 adet yapının yıkıldığı ancak yapı sahiplerinden tahsil edilmesi gereken yıkım masrafının hesaplanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında söz konusu yıkımların encümen kararı sonrası ilgilileri tarafından yapıldığı ve bu nedenle bir işlem tesis edilmediği ifade edilmiş olsa da cevap eklerinde kanıtlayıcı bir belge sunulmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından 3194 sayılı Kanun’un 32’nci maddesi uyarınca yapı tatil zaptı düzenlenen ve ruhsata uygun hale getirilmediği için belediye encümeni kararını müteakip yıktırılan yapılara ilişkin yıkım masrafının hesaplanarak yapı sahiplerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.