|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idaresine ait 17 taşınmazın, ihale yöntemi yerine mevzuatta yer almayan “işgaliye sözleşmesi” ile kullanıma sunulduğunu ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. maddesi, belediyelerin tüm alım, satım, hizmet ve kiralama işlemlerinin bu kanun hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediye meclisinin taşınmazların kiralanması ve tahsisi konusundaki yetkilerini açıkça tanımlamaktadır.
Taşınmazların 3 yıla kadar kiralanması, belediye encümeni kararı ile mümkünken, bu sürenin aşılması durumunda belediye meclisinin onayı gerekmektedir. 2886 sayılı Kanun, kiralama işlemlerinin ihale usulleri ile gerçekleştirilmesini zorunlu kılmakta ve kira süresi dolan taşınmazların yeniden kiralanması için ihale yapılmasını şart koşmaktadır. Ancak yapılan incelemeler, bu 17 taşınmazın ihale sürecine tabi tutulmadan, hukuka aykırı bir şekilde işgaliye sözleşmesi ile kullandırıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, kamu taşınmazlarının kiralanması işlemlerinin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gerektiği açıktır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve şeffaf bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamu İdaresi Taşınmazlarının İşgaliye Sözleşmesi ile Kullandırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresine ait 17 adet taşınmazın ihale suretiyle kiralanması usulü yerine mevzuatta yeri olmayan “işgaliye sözleşmesi” ile kullandırıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisinin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (e) bendinde belediye meclisinin görev ve yetkileri, taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanun’un “Encümeninin Görev ve Yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinin (g) bendinde ise taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri olarak tanımlanmıştır.
Anılan mevzuat hükümlerine göre taşınmazların 3 yıla kadar belediye encümeni kararıyla ihale edilerek kiraya verilmesi mümkündür. 3 yılı aşan kiralamalarda ise belediye meclisinin kararı gereklidir.
2886 sayılı Kanun hükümleri uyarınca da kiralama işlemlerinin ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kira süresi biten taşınmazlar için yeniden kiralama ihalesine çıkılması ise 2886 sayılı Kanun’un özü gereğidir. Zira kamu taşınmazlarının kiralama dışında başkaca bir şekilde kullandırılmasına ilişkin herhangi bir düzenleme 2886 sayılı Kanun’da yer almamaktadır.
Yapılan incelemede Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan 17 adet taşınmazın (çay ocağı, otopark, büro vs.) ihale yapılmaksızın mevzuata aykırı olarak işgaliye sözleşmesi ile kullandırıldığı tespit edilmiştir.
İşgaliye sözleşmesi ile kullandırılan 17 adet taşınmazın kiralama işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’daki ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir.