|
ÖZET: Kamu İdaresi taşınmazlarının tespit ve muhasebe sistemine ilişkin kayıt işlemlerinin eksik ve tutarsız yapıldığı, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan 787 taşınmazdan 579’unun tapuda kaydı bulunmasına rağmen, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıtları tamamlanmamıştır. Taşınmaz formları, icmal cetvelleri ve muhasebe kayıtları arasında sağlanamayan tutarlılık, bu durumun ciddiyetini artırmaktadır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kaydı ve kontrolü için gerekli usul ve esasları belirlemektedir. Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri, taşınmazların kayıt işlemleri ve gerekli formların düzenlenmesi konularında görev ve sorumlulukları açıklamaktadır. Ancak, 2022 yılı itibarıyla bu düzenlemelere uygun form ve cetvellerin tam olarak hazırlanmadığı anlaşılmıştır. Kamu İdaresinin 2022 yılı sonu bilançosunda taşınmazların toplam değeri 884.129.028,19 TL olarak belirlenmiş, ancak cetveller ile muhasebe kayıtları arasında 48.121.406,30 TL tutarında bir fark tespit edilmiştir. Bu durum, bilanço kayıtlarının gerçek durumu yansıtmadığını göstermektedir. Maddi duran varlıkların doğru bir şekilde yansıtılabilmesi için kayıt işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kamu İdaresi Taşınmazlarının Tespit ve Muhasebe Sistemine Kayıt İşlemlerinin Birbiriyle Tutarlı ve Tam Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin 579’u tapuda kayıtlı olmak üzere toplam 787 taşınmazının, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıtlarının tamamlanmadığı, taşınmaz formları ve icmal cetvelleri ile muhasebe kayıtları arasında tutarlılığın sağlanmadığı görülmüştür.
Kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik”le düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar düzenlenmiş, 7’nci maddesinde ise taşınmazların kayıt şekli açıklanmış ve hangi form ve cetvellerin düzenleneceği belirtilmiştir. Buna göre, idarelerin tapuya kayıtlı olan ya da olmayan taşınmazları ile orta malları, genel hizmet alanları, irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama ve kullanma izni verilmesi gibi usullerle kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazları, Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde kayıt altına alması gerekmektedir. Anılan maddenin devamında taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim tarafından hazırlanan formlar esas alınarak, taşınmazların değer ve miktar olarak kaydedildiği taşınmaz icmal cetvelinin mali hizmetler birimi tarafından hazırlanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, konuya ilişkin çalışmaların sürdüğü görülmekle birlikte, 2022 yılında yukarıda belirtilen Yönetmelik hükmü gereği düzenlenmesi gereken form ve cetvellerin tam ve eksiksiz hazırlanamadığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresinin 2022 yılsonu bilançosundaki taşınmazlarının toplam değeri 884.129.028,19 TL’dir. Taşınmaz cetvelleri ile muhasebe kayıtları arasında 48.121.406,30 TL (884.129.028,19 – 836.007.621,89) tutarında fark oluştuğu tespit edilmiştir. Bu nedenle Kamu İdaresinin 2022 yılı bilançosunda yer alan 250-Arsa ve Araziler Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı ve 500-Net Değer Hesabı’nda kayıtlı tutarlar gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Mali tablolarda maddi duran varlıkların gerçek değerinin görülebilmesi için kayıt işlemlerinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.