|
ÖZET: Kamu idaresinden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan işyerlerine ilişkin emlak vergisi tahakkukunun eksik yapıldığı tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye sınırları içinde ruhsat muafiyeti olan bazı işyerlerinin emlak vergisi, mesken üzerinden hesaplanmıştır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 3. maddesi, bina vergisinin maliki veya intifa hakkı sahibince ödeneceğini belirtirken, 8. maddesi bina vergisi oranlarını meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olarak düzenlemektedir. Bu oranlar, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında %100 artırımla uygulanmaktadır.
Ayrıca, 33. maddede, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin güncellenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, avukatlık büroları, mali müşavirlik hizmeti veren işyerleri ve çeşitli meslek gruplarının ofis olarak kullandığı binalara ait emlak vergisinin, mesken üzerinden tahakkuk ettirildiği belirlenmiştir. Bu durum, ruhsat muafiyeti bulunan işyerleri için emlak vergisinin mesken yerine diğer binalara ait oran üzerinden hesaplanması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Kamu İdaresinden Ruhsat Alma Zorunluluğu Bulunmayan İşyerlerine İlişkin Emlak Vergisi Tahakkukunun Eksik Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan bazı işyerleri için emlak vergisi tahakkukunun mesken üzerinden yapıldığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef ” başlıklı 3’üncü maddesinde; bina vergisinin binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği ifade edilmiş olup aynı Kanun’un “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde ise bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun uygulandığı sınırlar içinde %100 artırımlı uygulanacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, Kanun’un “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde; bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi vergi değerini değiştiren sebepler arasında sayılmış olup bir binanın ikamete özgü bölümlerinden bir kısmının işyeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinde değişiklik yapılması ve bu durumun bildirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde yer alan avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren işyerleri ile tabipler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek gruplarının ofis olarak kullandıkları binalara ait emlak vergisinin, tahakkuk ve tahsilatının mesken üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.
Belediye sınırları içerisinde yer alan işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan işyerleri için emlak vergisinin mesken olarak değil diğer binalara ait vergi oranı üzerinden tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.