|
ÖZET: Kamu idaresine ait dokuz spor tesisinin, Spor Kulübü Derneği tarafından işletilmesi ve gelirlerinin bu dernek tarafından tahsil edilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda ortaya konmuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin amatör spor kulüplerine destek olabileceğini belirtse de, bu desteklerin yalnızca mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarıyla sınırlı olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, kamu idarelerinin taşınmazlarını sadece belirli kamu kuruluşlarına tahsis edebileceği ve bu tür tahsislerin, sosyal ve ekonomik amaçlı projelerle sınırlı olduğu ifade edilmiştir.
Denetim sonucunda, Spor Kulübü Derneği’nin, belediye mülkiyetindeki tesisleri mevzuata aykırı bir şekilde işletmesi ve gelirlerini tahsil etmesi tespit edilmiştir. Bu tesislerde belediye personelinin çalıştırıldığı ve giderlerin belediye bütçesinden karşılandığı da raporda yer almaktadır. Kamu idaresi, bu tesislerin kullanımına dair tahsis işlemlerinin iptal edilmesi sürecini başlattığını bildirmiştir. Sonuç olarak, Spor Kulübü Derneği’ne yapılan taşınmaz tahsisi, mevcut mevzuat hükümlerine aykırı olup, iptal edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kamu İdaresine Ait Spor Tesislerinin Spor Kulübü Derneği Tarafından İşletilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi mülkiyetinde bulunan dokuz adet spor tesisinin, yapılan ortak hizmet protokolüne istinaden Spor Kulübü Derneği tarafından işletildiği ve gelirlerinin de Dernek tarafından tahsil edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, belediyelerin mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabileceği ve gerekli desteği sağlayabileceği, ikinci fıkrasında belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardımın, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeler için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemeyeceği, “Meclisin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde, belediye meclislerinin taşınmaz mal alımına, satımına, takasına ve tahsisine yetkili olduğu, “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (c) bendinde, belediyenin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, diğer dernek ve vakıflarla ortak hizmet projesi gerçekleştirebilmek için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz Tahsisi” başlıklı 47’inci maddesinde, kamu idarelerine ait olan taşınmazların kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla birbirlerine ve köy tüzel kişilerine bedelsiz olarak tahsis edilebileceği ve tahsis edilen taşınmazların amacı dışında kullanılamayacağı yer almaktadır.
Kamu idarelerine ait taşınmazların tahsislerine ilişkin Sayıştay Genel Kurulunun 02.02.2018 tarih ve 30320 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2017/1 Esas ve 5415/1 Karar numaralı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda, spora verilen desteğin, özünde bir kamu hizmeti sayılması mümkün olmakla birlikte gerek 5393 sayılı Kanun’da gerekse 5018 sayılı Kanun’da da, kamu idaresinin mülkiyetindeki bir taşınmazı sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilmesine imkân tanındığı ve belediyenin taşınmazlarını tahsis ettiği spor kulübü derneğinin, belediyece yerine getirilmesi gereken hizmetleri amaç edinmesi ve ilçedeki sportif faaliyetleri yürüterek toplumsal fayda sağlamasının bu kulübe kamu kurum ve kuruluşu niteliği kazandırmayacağı belirtilmiştir. Ayrıca spor kulübüne yapılan bu tahsisin, 5393 sayılı Kanun’un 69’uncu maddesinde düzenlenen gerek sosyal ve ekonomik amaçlı arsa ve konut üretimi gerekse bunların tahsis edilebileceği gerçek ve tüzel kişiler kapsamında değerlendirilmesinin de mümkün olmadığına ve belediyelere ait taşınmazların belediye meclisinin kararı ile spor kulüplerine tahsis edilmesine imkân bulunmadığına karar verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Kamu İdareleri kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilecek veya tahsis edebilecektir. Amatör spor kulüplerine yapılabilecek ayni ve nakdi destekler 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin (b) bendinde belirtilmekle birlikte, yapılan bu tahsis işleminin amatör spor kulübüne ayni ve nakdi yardım olarak değerlendirilemeyeceği ve bu hükümlere göre spor kulübü derneklerine taşınmaz tahsisi yapılmasının mümkün olamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Belediye ile Spor Kulübü Derneği arasında imzalanan ortak hizmet protokolüne istinaden Kamu İdaresi mülkiyetinde bulunan dokuz adet spor tesisinin mevzuata aykırı olarak Dernek tarafından işletildiği ve gelirlerinin Dernek tarafından tahsil edildiği, ayrıca ilgili tesislerde belediye personellerinin çalıştırıldığı ve tesis giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında Spor Kulübü Derneklerinin sportif faaliyetlerini yürüterek toplumsal fayda sağlaması amacıyla günün belli saatlerinde kullanımına bırakılan spor tesislerinin saha tahsis işlemlerinin iptaline ilişkin süreçin başlatıldığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından Spor Kulübü Derneğine taşınmaz tahsis edilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup söz konusu tahsis işlemlerinin iptal edilmesi gerekmektedir.