|
ÖZET: Kamu İdaresine ait taşınmazların kiralanmasına yönelik yapılan ihalelerde rekabeti engelleyici unsurlar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması sürecinde, rekabeti sınırlayan hükümler bulunmuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılarken, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu da ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanmasını esas almıştır.
İnceleme sonucunda, 9.957,35 metrekarelik rekreasyon alanında yer alan kafeterya ve aile çay bahçesi için düzenlenen ihalede, “İhaleye Girebilme Şartları” başlıklı bölümde yer alan özel şartların, daha fazla isteklinin katılımını engellediği belirlenmiştir. Özellikle, belirli belge ve deneyim şartlarının getirilmesi, rekabetin oluşumunu olumsuz etkilemiştir. Kamu İdaresi, bu bulgular ışığında, gelecekteki ihalelerde rekabeti engelleyici özel şartların uygulanmayacağına dair taahhütte bulunmuştur. Taşınmaz kiralama işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamu İdaresine Ait Taşınmazın Kiraya Verilmesine İlişkin İhalede Rekabeti Engelleyen Hüküm Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetindeki taşınmazın kiralanmasına ilişkin ihalede rekabeti engelleyen hüküm bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları, aynı Kanun’un “Mal Yönetiminde Etkililik ve Sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde ise kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu oldukları ifade edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin kira, trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürüteceği, “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde ise ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının, ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 9.957,35 metrekare rekreasyon alanı içerisinde bulunan 204,00 metrekare alan üzerine kurulu 2 katlı toplamda 408,00 metrekare olan kafeterya ve aile çay bahçesinin 10 yıl süreli kiralanması ihalesine ait Şartname’nin “İhaleye Girebilme Şartları” başlıklı 5’inci maddesinin (a) bendinde, “Ticaret ve Sanayi Odası Belgesi veya Esnaf Sanatkârlar Odası belgesi ve daha önce Aile Çay Bahçesi İşletmeciliği yaptığına dair belge ve en az 18 yıllık 1. Sınıf Lokanta İşletmeciliği yapmış olması” şartı konulduğu ve bu durumun ihaleye daha çok isteklinin girmesini önleyerek ihalede rekabetin oluşmasını engellediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda belirtilen hususların dikkate alınacağı ve sonraki süreçte yapılacak ihalelerde rekabetin oluşmasına engel teşkil edecek özel şartların konulmayacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından taşınmaz kiralamalarında mevzuata uygun şekilde işlem tesis edilmesi gerekmektedir.