|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Süleyman Demirel Üniversitesi’ne ait taşınmazların değer tespitinin yapılmadığını ortaya koymuştur. Mevzuat gereği, bu taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç bedeli üzerinden değerlerinin belirlenmesi gerekirken, kayıtların emlak vergisi değeri veya iz bedeli üzerinden takip edildiği belirlenmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin belgeye dayalı olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmelik çerçevesinde, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değeri ile kaydedilmesi gerektiği, bu değerlerin belirlenememesi durumunda ise iz bedeli üzerinden kaydedileceği ifade edilmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, üniversiteye ait taşınmazların muhasebe kayıtlarında emlak vergisi değerleri üzerinden yer aldığı ve bu durumun Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, taşınmazların gerçek değerlerini yansıtmayan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nın doğru bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kamu İdaresine Ait Taşınmazların Değer Tespitlerinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Süleyman Demirel Üniversitesi adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların mevzuat hükümleri gereği maliyet bedeli veya rayiç bedeli üstünden değerlerinin tespit edilmesi gerektiği halde, emlak vergisi değeri veya iz bedeli üzerinden kayıtlarda takip edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Yönetmelik’in ekinde yer alan Ek-1’in “Tapuda Kayıtlı Taşınmazlar” başlıklı bölümünde yer alan taşınmazlardan tapuda kayıtlı olanların maliyet bedeli ile maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir. Tapuda kayıtlı taşınmazın hem maliyet bedeli hem de rayiç değeri belirlenemiyorsa iz bedeli ile kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmazların rayiç değeri, taşınmazın maliki kamu idaresince, başka idarelerin yönetiminde veya kullanımında ise kullanan kamu idaresince belirlenecektir.
Kamu idarelerinin mevcut taşınmazlarının kaydına ilişkin işlemler Yönetmelik’in geçici birinci maddesinde açıklanmış olup maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden muhasebe kayıtlarına alınacak olan taşınmazların kaydı, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden, maddede belirtildiği şekliyle yapılacaktır. Yapılması gereken bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Dolayısıyla yer verilen mevzuat hükümlerinden 2017 yılı itibariyle tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespit şekillerine göre maliyet bedeli, rayiç değer veya iz bedeli ile muhasebe kayıtlarında görünmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin sahip olduğu tapuda kayıtlı taşınmazlarından muhasebe kayıtlarında yer alanların emlak vergisi değerleri üzerinden kaydedildiği ve bu taşınmazlara ilişkin değer tespitlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir.
Üniversiteye ait tapuya kayıtlı taşınmazların muhasebe kayıtlarında maliyet bedeli ya da rayiç değer üzerinden görünmemesi nedeniyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ve 252 Binalar Hesabı gerçek değerlerini yansıtmamaktadır.