ÖZET: Kamu İdaresine bağışlanan taşınmazların ilgili varlık hesabında kaydedilmediği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya çıkmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, bağış ve yardımların kamu geliri olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, nakdi olmayan bağışların değerlemesi yapılarak muhasebe kayıtlarına alınması zorunludur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de benzer şekilde bağışların gelir kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yapılan denetimlerde, kamu idaresine bağışlanan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum, 2022 bilançosunda ve faaliyet sonuçları tablosunda hatalara yol açmıştır. Yönetmelik hükümleri gereğince, bağış olarak edinilen taşınmazların bilinen değerleri üzerinden muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, mali tabloların doğruluğu tehlikeye girmekte ve kamu kaynaklarının yönetimi olumsuz etkilenmektedir.

Sonuç olarak, kamu idaresine bağışlanan taşınmazların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, mali tabloların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesi elzemdir.

BULGU: Kamu İdaresine Bağışlanan Taşınmazların İlgili Varlık Hesabında İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin bağış yoluyla edindiği taşınmazlarını ilgili varlık hesabında muhasebeleştirmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ‘‘Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde bağış ve yardımların kamu geliri olduğu, ‘‘Bağış ve Yardımlar” başlıklı 40’ıncı maddesinde ise kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımların gelir kaydedileceği, nakdi olmayan bağış ve yardımların ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bağış ve Yardımlar” başlıklı 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında; yapılan her türlü bağış ve yardımın gelir kaydedileceği, nakdi olmayan bağış ve yardımların ise değerlendirmeye tabi tutularak kayıt altına alınacağı düzenlemesi yapılmıştır.
Yönetmelik’in maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin düzenlendiği “Hesap Grubuna İlişkin İşlemler” başlıklı 187’nci maddesinde bağış veya hibe olarak edinilen maddi duran varlıkların varsa bilinen değeri, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeri ile hesaplara alınacağı, “Hesabın Niteliği” başlıklı 188’inci maddesinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nın, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinde ise bedelsiz olarak kuruma intikal eden arazi ve arsaların tespit edilen değerleri üzerinden 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’na borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik hükümleri gereğince bağış olarak Kamu İdaresine geçen taşınmazların varsa bilinen değeri, yoksa değerlemesi yapıldıktan sonra tespit edilen değeri ile ilgili maddi duran varlık hesabına borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedilerek hesaplara alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresine bağışlanan taşınmazların olduğu, ancak bunların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresine bağış olarak geçen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle; 2022 Bilançosunun ilgili varlık hesabında ve Faaliyet Sonuçları Tablosunun ise 600 Gelirler Hesabı’nda söz konusu taşınmazların değeri kadar hataya neden olunmuştur.
Bağış olarak idareye geçen taşınmazların muhasebe kayıtlarında takip edilebilmesi ve mali tablolarda hataya sebebiyet verilmemesi için muhasebe işlemlerinin anılan mevzuat hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.