|
ÖZET: Kamu İdaresinin bazı alacaklarının mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, kamu idaresinin haklı nedenlerle feshettiği sözleşmelere ilişkin kesin teminat ve ek kesin teminatların irat kayıtları yapılırken, yüklenicilerden tahsil edilemeyen güncelleme farklarının 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmediği ortaya çıkmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 82. maddesi, bu hesabın kamu zararından kaynaklanan alacaklar ile diğer alacakların takibi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir.
İncelemeler, bazı mal ve hizmet alım ihalelerinde yüklenicilerin mali sıkıntılar nedeniyle sözleşmelerin feshedildiğini ve bu süreçte alınan teminatların güncellenerek bütçeye gelir kaydedildiğini göstermektedir. Kamu İdaresi, güncelleme farkları için yüklenicilere tebligat göndererek ödemelerini talep etmiş, ödemeyenler hakkında dava açılmış veya icra takibi başlatılmıştır. Ancak, bu alacakların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmediği ve muhasebe sistemi dışında takip edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, alacakların takibini zorlaştırmakta ve mali tablolarda 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın gerçek durumunu yansıtmadığına neden olmaktadır. Kamu İdaresi, bu konuyla ilgili olarak 81 il müdürlüğüne talimat göndermiş ve personele hizmet içi eğitim vermiştir. Kesin teminat ve ek kesin teminatların irat kayıtları yapılırken, güncelleme farklarının muhasebe sistemine dahil edilerek Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kamu İdaresinin Bazı Alacaklarının Mali Tablolarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Kamu İdaresi tarafından haklı nedenle tek taraflı feshedilen sözleşmelere ait kesin teminat ve ek kesin teminatların irat kayıtları yapılırken İdare lehine ortaya çıkan ve yüklenicisinden tahsil edilemeyen güncelleme farklarının 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 82’nci maddesinde 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın niteliği açıklanmış olup, bu hesabın kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 83’üncü maddesinde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği bildirilen tutarların bu hesapta izleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede bazı mal ve hizmet alım ihalelerinde yüklenicilerin mali acz içinde bulunması nedeniyle ihale konusu işlere ait sözleşmelerin Kamu İdaresi tarafından haklı nedenle tek taraflı feshedildiği, feshedilen sözleşme konusu işler için yükleniciden alınan kesin teminat ve ek kesin teminatların ise güncelleme işlemleri yapıldıktan sonra bütçeye gelir kaydedildiği anlaşılmıştır. Yapılan güncelleme işlemleri sonucunda Kamu İdaresi lehine ortaya çıkan güncelleme farkları için Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yüklenicilere tebligat gönderilerek söz konusu borçlarını ödemeleri istenmiş, ödemede bulunmayan yüklenici firmalardan bazıları için dava yoluna başvurulmuş, bazıları için ise ihtarname çekilmek suretiyle icra takibi başlatılmıştır.
Kamu İdaresinin mali hesap ve işlemleri incelendiğinde ise tahsili için dava yoluna başvurulan veya icra takibi başlatılan söz konusu alacakların 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmediği, bu alacakların muhasebe sistemi dışında takip edildiği tespit edilmiştir. Bu durum bir taraftan alacakların takibini ve tahsilini zorlaştırmakta diğer taraftan mali tablolarda 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı’nın olması gerekenden daha düşük görünmesine sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa ilişkin olarak 81 il müdürlüğüne talimat yazısı gönderildiğini ve personele hizmet içi eğitim verildiğini belirtmiştir.
Kesin teminat ve ek kesin teminatların irat kayıtları yapılırken Kamu İdaresi lehine ortaya çıkan güncelleme farklarının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereğince muhasebe sistemine dahil edilerek Kişilerden Alacaklar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.