|
ÖZET: Kamu İdaresinin taşınmazlarının muhasebeleştirilmesinde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Yapılan denetimlerde, değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi gerekirken doğrudan giderler hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür harcamalar, belirli bir limitin üzerinde olduğunda varlığın maliyet bedeline eklenmeli ve amortisman süresi boyunca eşit şekilde ayrılmalıdır. Ancak, Kamu İdaresi’nin 125.814.783,36 TL tutarındaki harcaması, bu kurallara aykırı olarak giderleştirilmiştir.
Ayrıca, çocuk bahçeleri, parklar ve otoparklar gibi bazı taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, bu tür alanların izlenmesi için belirli hesapların kullanılmasını öngörmektedir. Yapılan incelemelerde, yeşil alanların ve spor sahalarının ilgili hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla 81 il müdürlüğüne talimat göndermiştir. Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planı’na göre, bu taşınmazların doğru bir şekilde kaydedilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kamu İdaresinin Kullanımında Bulunan Taşınmazların Muhasebeleştirilmesinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Kamu İdaresinin kullanımında bulunan taşınmazlara ilişkin olarak mevzuat gereği yapılması gereken muhasebe kayıtlarının hatalı yapıldığı görülmüştür.
Değer Artırıcı Nitelikteki Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlığın Değerine Eklenmemesi
Kamu İdaresinin maddi duran varlıkları için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekirken doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesinde; değer artırıcı harcamanın maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya mal ve hizmetlerin üretim maliyetlerini azaltan her türlü maliyet olduğu, maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamalarının ise gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
“Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; taşınmaz hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000,00 TL’lik limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ve henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlığın maliyet bedeline eklenerek kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılacağı hüküm altına alınmış olup, taşınmazlar için uygulanacak limit 07.11.2023 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca 114.000,00 TL olarak güncellenmiştir.
Yapılan incelemede Kamu İdaresinin taşınmazlara yönelik yaptığı değer artırıcı nitelikteki toplam 125.814.783,36 TL tutarındaki harcamanın söz konusu varlıkların maliyet bedeline eklenmeyerek giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından taşınmazlara yönelik olarak yaptırılan 114.000,00 TL’nin üzerindeki harcamaların ilgili maddi duran varlığın değerine eklenmesi gerekmektedir.
Yeşil Alanların, Otoparkların ve Spor Sahalarının Muhasebe Kayıtlarında Görünmemesi
Kamu İdaresinin taşınmaz dosyalarının incelenmesi sonucunda çocuk bahçesi ve park gibi yeşil alanların, imar planında otopark olarak görünen alanların ve spor sahalarının bazılarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 173’üncü maddesi uyarınca; 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılmaktadır.
Aynı Yönetmelik’in 175’inci maddesinde ise 252 Binalar Hesabı’nın eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede bazı çocuk bahçesi ve park gibi yeşil alanlar ile otoparkların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nda, spor sahalarının ise 252 Binalar Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa ilişkin olarak 81 il müdürlüğüne yazı ile talimat verildiğini belirtmiştir.
Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planı’na göre; parklar ve yeşil alanlar ile otoparkların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı’nın, spor sahalarının ise 252 Binalar Hesabı’nın yardımcı hesaplarında takip edilmeleri gerekmektedir.