|
ÖZET: Kamu İdaresinin mülkiyetindeki taşınmazlara dair muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu, kamu idarelerinin taşınmazları diğer kurum ve kuruluşlara tahsis etmesine olanak tanımaktadır. Ancak, 2024 yılı Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’na göre, tahsis edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazlarla ilgili muhasebe kayıtlarının tutarsızlıklar içerdiği gözlemlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, tahsisli taşınmazların Emlak Yönetimi Daire Başkanlığı verileri ile muhasebe verileri arasında uyumsuzluklar olduğu belirlenmiştir. 2024 yılı itibarıyla muhasebe verilerine göre, “Tahsis Edilen Taşınmazlar” hesabında 2.616.351,09 TL, “Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” hesabında ise 3.211.081,13 TL tutarları yer almaktadır. Ancak, Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığı’nda tahsis bedellerine dair bir tespit yapılmamıştır. Taşınmazların yönetimi ve kontrolü açısından muhasebe hesaplarının doğru bir şekilde yansıtılabilmesi için Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığı’nın, tahsisli taşınmazlarla ilgili değer tespitlerini mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu durum, taşınmazların gerçek mali durumunun mali tablolarda doğru bir şekilde yer almasını sağlayacaktır. |
BULGU: Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği ve Tahsisli Kullandığı Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Fiili Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilenler ile tahsisli alınan taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının fiili durumu yansıtmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47’nci maddesinde, kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer bir düzenleme 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği şeklinde yapılmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre 2024 yılı Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında da ilgili varlık hesapları itibarıyla 02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar, 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar, bu hesaplar karşılığı 500-Net Değer Hesabı itibarıyla da 11 Tahsis Edilen Taşınmazlar, 12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar, 13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı şeklinde ikinci düzey alt kodlara yer verilmiştir.
Taşınmazların yönetimi ve kontrolü için muhasebenin temel kavramlarından olan tam açıklama kavramı gereği idarelerce tahsis edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazlarla ilgili farklı bir kayıt düzeninin bulunduğu ve bu durumdaki taşınmazlarla ilgili yapılacak kayıtların da buna uygun olarak tutulması ve varlıklarının gerçek durumunun mali tablolarda yer almasının sağlanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; tahsisli taşınmazların emlak yönetimi daire başkanlığı verileri ile muhasebe verileri arasında uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir.
2024 yıl sonu itibariyle muhasebe servisinden alınan veriler doğrultusunda 500.11 “Tahsis Edilen Taşınmazlar” hesabında yer alan tutar 2.616.351,09 TL , 500.12 “Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” hesabındaki tutar 3.211.081,13 TL iken Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığında tahsis bedellerine ilişkin herhangi bir tespit yapılmadığı görülmüştür.
Taşınmazların yönetimi ve kontrolü ile ilgili muhasebe hesaplarının gerçek durumu yansıtabilmesi için Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığı tarafından tahsisli kullanılan ve tahsis edilen taşınmazlarla ilgili değer tespitlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması gerekmektedir.