ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilen ihalelerde yasaklılık teyitlerinin eksik yapıldığını ortaya koymaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine göre, yasaklılık teyidi sürecinde, aday ve isteklilerin yanı sıra, şahıs şirketi durumundaki ortaklar ile sermaye şirketi olanların sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve bu ortakların hisseleri de sorgulanmalıdır. İhalelere katılan vekil ve temsilcilerin yasaklılık durumu da kontrol edilmelidir.

Yapılan incelemeler sonucunda, sermaye şirketi niteliğindeki isteklilerin yasaklılık teyitlerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. İlgili mevzuata göre, bu tür şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklarının yasaklılık durumunun mutlaka kontrol edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi, bu bulgulara yanıt vererek, gelecekteki ihalelerde belirtilen şekilde yasaklılık teyitlerinin yapılacağını taahhüt etmiştir.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yer alan sermaye şirketlerinin, sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklarının yasaklılık teyidinin yapılması zorunludur. Bu durum, ihale süreçlerinin şeffaflığı ve güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kamu İhale Kanunu Kapsamındaki İhalelerde Yasaklılık Teyitlerinin Hatalı Yapılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Sermaye şirketi niteliğindeki isteklilere ilişkin yasaklılık teyitlerinin eksik yapıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.2’nci maddesinde yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortaklarının, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayanın, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanacağı ve Kamu İhale Kurumundan teyit ettirileceği hususu düzenlenmiştir.
Mezkûr mevzuat hükmüne göre idarelerce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında isteklilerin sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının yasaklılık teyidinin yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılmış olan ihalelerde, sermaye şirketi niteliğinde olan isteklilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının yasaklılık teyidinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup, bundan sonraki ihalelerde bulguda belirtildiği şekilde yasaklılık teyidinin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki isteklilerden sermaye şirketi niteliğinde bulunanların sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının da yasaklılık teyidinin yapılması gerekmektedir.