|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu ihale süreçlerinde önemli bir sorunu ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22. maddelerinde belirlenen parasal limitler çerçevesinde yapılan alımların, 62. madde ile öngörülen harcama sınırını aştığı tespit edilmiştir. Bu durum, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unun aşılmaması gerektiğini vurgulayan yasal düzenlemelere aykırıdır. İlgili kurum ve kuruluşların, harcamalarını bu çerçevede takip etmesi gerekmektedir.
2023 yılı için belirlenen mal ve hizmet alım giderleri toplamı 47.364.000 TL iken, bu kapsamda yapılan harcamalar 27.397.182,84 TL olarak kaydedilmiştir. Ancak, bu harcamaların %10’luk sınırı aşması ve Kamu İhale Kurulundan gerekli uygun görüşün alınmaması, yasal yükümlülüklere uyulmadığını göstermektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından ciddi bir risk oluşturmaktadır. Sonuç olarak, kamu ihale süreçlerinin şeffaflığı ve güvenilirliği için, ihale usullerinin ve doğrudan temin yöntemlerinin yasal çerçevede uygulanması büyük önem taşımaktadır. İlgili kurumların, bütçelerini ve harcamalarını dikkatlice yönetmeleri, yasal düzenlemelere uyum sağlamaları açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Kamu İhale Kanunu’nda Belirlenen Parasal Limitler Dâhilinde Yapılacak Harcamaların Yıllık Toplamının Bütçeye Bu Amaçla Konulan Yasal Limitleri Aşması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdarece 2023 yılı mali tabloları ve eki belgelerinin incelenmesinde; 2023 yılında pazarlık ve doğrudan temin usulü ile yapılan alımlarda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerinde belirlenen parasal limitler kapsamında yapılan alımların yine aynı Kanun’un 62’nci maddesiyle öngörülen harcama sınırının aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça, aşılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Burada önemli olan husus, ilgili veya bağlı birimlerin değil kurum veya kuruluşun toplam ödeneklerinin % 10’unun aşılıp aşılmamasıdır. Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptıkları harcamaların, toplam ödeneklerinin % 10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmelidirler. Kurum ve kuruluşlar ilgili veya bağlı birimlerine mal ve hizmet alımı ile yapım işleri ödeneklerinin aktarılması ile ilgili işlemleri yaparken veya bunların harcamalarını belirlerken, bu durumu göz önünde bulundurmalıdırlar.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 2023 yılında mal ve hizmet alım giderleri için belirlenen ödenek tutarları toplamı 47.364.000,TL olmakla birlikte, aynı tertipler kapsamında Kanun’un 21/f ve 22/d kapsamında yapılmış olan harcamalar toplamı ise 27.397.182,84 TL olup yapılan söz konusu harcamaların aynı Kanun’un 62/ı maddesinde belirtilen %10 luk sınırı fazlasıyla aştığı ve aşan kısım için de Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin, 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleriyle gerçekleştirmesi ve doğrudan temin yönteminin Kanun’da belirtilen amacına ve şartlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.