| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediye şirketinin iş makinesi ve araç kiralama hizmet alımlarını, Kamu İhale Kanunu’nun istisna hükmüne dayanarak parçalara bölerek ihale ettiği tespit edilmiştir. Toplam yaklaşık maliyet 84.986.250,00 TL olup, bu tutar 2022 yılı için belirlenen istisna sınırını aşmaktadır. Şirketin bu durumu, Kanun’a aykırılık teşkil etmektedir. |
BULGU: Kamu İhale Kanunu’nda Yer Alan İstisna Hükmüne Dayanılarak İhale Yapılabilmesi Amacıyla İhtiyaçların Parçalara Bölünmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından yıl içerisinde yapılan iş makinesi ve araç kiralama hizmet alımlarının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (g) bendine dayanılarak istisna kapsamında ihale edilebilmesi için parçalara bölündüğü görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (g) bendi ile belediye şirketlerinin ticarî ve sınaî faaliyetleri kapsamında; doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için yapacakları, yaklaşık maliyeti ve sözleşme bedeli 2022 yılı için 33.494.082,00 TL’yi aşmayan mal veya hizmet alımları ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında tutulmuştur.
22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 4.3.3’üncü maddesinde “İdarelerin bu bent kapsamında gerçekleştirecekleri ve yıllık planlama yapılabilen (yıl boyunca alınması gereken) mal ve hizmet alımlarına ilişkin değerlendirme, bu mal ve hizmetlerin yıllık toplam yaklaşık maliyeti dikkate alınarak yapılacak ve bu çerçevede söz konusu alımların anılan bent kapsamında yapılıp yapılmayacağına karar verilecektir. Dolayısıyla planlanabilen yıllık ihtiyaçların bu bent kapsamında gerçekleştirmek amacıyla bölünmesi Kanuna açık aykırılık oluşturacaktır.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemelerde, Şirketin muhtelif şantiyeleri için iş makinesi ve araç kiralama hizmet alımı işini, aşağıda yer alan tabloda da görüleceği üzere üç kısma bölerek istisna kapsamında ihale ettiği tespit edilmiştir.
Tablo 3: İstisna Sınırının Altında Kalmak Amacıyla Kısımlara Bölünerek Yapılan İşler
| İhale Kayıt Numarası |
İşin Adı | İhale Tarihi | Yaklaşık Maliyet (TL) |
Sözleşme Bedeli (TL) |
| 2022/326298 | İzbeton Kuzey Şantiye İçin Muhtelif Cins ve Miktarlarda İş Makinesi ve Araç Kiralama Hizmet Alımı | 05.04.2022 | 24.805.625,00 | 20.795.000,00 |
| 2022/298918 | Merkez Şantiye İçin Muhtelif Cins ve Miktarlarda İş Makinesi ve Araç Kiralama Hizmeti Alımı | 29.03.2022 | 33.490.000,00 | 32.825.000,00 |
| 2022/326277 | İzbeton Güney Şantiye İçin Muhtelif Cins ve Miktarlarda İş Makinesi ve Araç Kiralama Hizmeti Alımı | 05.04.2022 | 26.690.625,00 | 21.885.000,00 |
| Toplam | Toplam | Toplam | 84.986.250,00 | 75.505.000,00 |
Şirket bir hafta içinde aynı hizmet alımına ilişkin toplam yaklaşık maliyeti 84.986.250,00 TL olan üç ihale yapmıştır. Söz konusu alımların toplam yaklaşık maliyeti, 2022 yılı için belirlenen istisna sınırını 51.492.168,00 TL aşmaktadır. Şirket tarafından planlanabilen yıllık ihtiyaçların istisna kapsamında gerçekleştirmek amacıyla bölünmesi 4734 sayılı Kanun’a açık aykırılık teşkil etmektedir.
Sonuç olarak, Şirketin yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (g) bendini aşan alımlarını planlayarak açık ihale şeklinde gerçekleştirmesi gerekmektedir.