ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü Maddesi (e) bendi kapsamında gerçekleştirdiği alımlar, gerekli kriterleri karşılamamaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun bu maddesi, belirli kamu kuruluşlarının bazı mal ve hizmet alımlarını istisna olarak düzenlemektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin bu kapsamda gerçekleştirdiği alımların, ihale usullerine uygun olarak temin edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Belirtilen istisna kapsamında, yalnızca belirli mal ve hizmetlerin belirli kuruluşlardan temin edilmesi mümkündür. Ancak, Belediye’nin gerçekleştirdiği bazı alımlar, bu istisna kapsamına girmemektedir. Örneğin, Bilgi İşlem Müdürlüğü’nün mobil data hatları ve fatura ödemeleri, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü’nün tıbbi atık hizmetleri gibi alımlar, Kamu İhale Kanunu’na tabi olan işlemler arasında yer almaktadır.

Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bulgular ortaya çıkmış, ancak İdare tarafından herhangi bir düzeltici adım atılmamıştır. Kamu İdaresi, bu alımların 4734 sayılı Kanun’a tabi olmadığını belirtse de, yapılan incelemeler, bu alımların ihale yoluyla temin edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Belediye’nin bu alımlarda gerekli şartları sağlamadığı anlaşılmaktadır.

BULGU: Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü Maddesinin (e) Bendi Kapsamında Yapılan Alımların Gerekli Kriterleri Sağlamaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye’nin ihale usullerine uygun olarak temin etmesi gereken alımlarını, gerekli şartları sağlamadığı halde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (e) bendi kapsamında aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…

e) Bu Kanun kapsamına giren kuruluşların; Adalet Bakanlığına bağlı ceza infaz kurumları, tutukevleri işyurtları kurumları, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı huzurevleri ve yetiştirme yurtları, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı üretim yapan okullar ve merkezler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı enstitü ve üretme istasyonları ile Başbakanlık Basımevi İşletmesi tarafından bizzat üretilen mal ve hizmetler için anılan kuruluşlardan, Devlet Malzeme Ofisi Ana Statüsünde yer alan mal ve hizmetler için Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden, yük, yolcu veya liman hizmetleri için Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünden, akaryakıt ve taşıt için Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğünden yapacakları alımlar ile araştırma-geliştirme faaliyetleri kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumundan yapacakları mal, hizmet ve danışmanlık hizmet alımları, et ve et ürünleri için Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğünden, çay ve çay ürünleri için Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünden, faaliyet alanındaki mal ve hizmetler için Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketinden, ray üstünde çeken ve çekilen araçlarda kullanılan monoblok tekerlek ve tekerlek takımları için Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğünden yapacakları alımlar,

Ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç bu Kanuna tâbi değildir.” hükmü yer almaktadır.

Kanunda yer alan hüküm doğrultusunda 3’üncü maddenin (e) bendinde yer alan istisna kapsamında; belirli mal ve hizmet alımlarının belirtilen kurumlardan yapılabileceği tahdidi olarak sayılmıştır.

Belediye’nin bu kapsamda yapmış olduğu istisna alımları incelenmiş ve aşağıda detayına yer verilen bu alımların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer alan ihale usulleri ile temin edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Kanun’da öngörülen kapsama dahil olmadığından Belediye tarafından istisna yoluyla alımı yapılamayacak olan mal ve hizmet alımları şunlardır;

Bilgi İşlem Müdürlüğü’nün; mobil data hatları fatura ödemesi, ADSL ve sabit hat fatura ödemesi, kurum ses, mobil data ve araç takip hatları fatura ödemesi,

Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü’nün; tıbbi atık toplama, taşıma ve bertaraf bedeli,

Fen İşleri Müdürlüğü’nün; 696 KHK personele maaş ödemeleri, 696 KHK personel kıdem tazminatı ödemesi, doğalgaz fatura-sayaç-bağlantı-güvence bedellerinin ödenmesi,

Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nün ilan bedelleri

Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü’nün; sosyal destek kartıyla yapılan yardımlar, doğalgaz abonelik, bağlantı ve güvence bedelleri, yemeklik malzeme alımı, bakım ve onarım, faturalı sayaçların ödenmesi, belediye faturalı sayaçların ödenmesi

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında, belirtilen alımların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadığını, gereken hassasiyetin gösterileceği ve gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Ancak istisna kapsamında olmayan bu alımlar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesine göre bu Kanun’a tabidir.

Sonuç olarak, Belediye’nin 3 (e) istisnası kapsamında yapmış olduğu bu alımların gerekli kriterleri sağlamadığından ihale yoluyla temin edilmesi gerekmektedir.