ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin ile gerçekleştirilen mal alımlarında, Kamu İhale Kurulunun yazılı izni olmaksızın %10’luk yasal limitin aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesinin (ı) bendi, idarelerin bu limitleri aşamayacağını belirtmektedir. Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21. maddesi gereğince, üniversitelerin 21/f ve 22/d kapsamındaki harcamalarının %10 sınırını aşması durumunda, Kamu İhale Kuruluna başvuru yapılması zorunludur.

Denetim raporunda, döner sermaye birimlerinin harcamalarının izlenmesi ve gerektiğinde Kamu İhale Kurulunun izninin alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresi, döner sermaye birimlerinin bu konuda uyarıldığını ve gelecekte harcamaların yasal çerçevede takip edileceğini bildirmiştir. Ayrıca, limit aşımının zorunlu hale gelmesi durumunda gerekli başvuruların zamanında yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı için, belirlenen limitlerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve aşılması gereken durumlarda gerekli izinlerin alınması büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, bir otokontrol mekanizması oluşturularak daha etkili bir şekilde yönetilmelidir.

BULGU: Kamu İhale Kurulunun Yazılı İzni Olmadan Doğrudan Temin Limitinin Aşılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapılan incelemede doğrudan temin ile yapılan mal alımlarında %10’luk yasal limitin Kamu İhale Kurulunun izni olmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendi; pazarlık ve doğrudan temin usullerinde parasal limitlerin yer aldığı 21’inci maddenin birinci fırkasının (f) bendi ile 22’nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamlarının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacağını hükme bağlamıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesi uyarınca, Üniversitenin 21/f ve 22/d kapsamındaki harcamalarının %10 sınırını aşma zorunluluğu doğması durumunda, buna ilişkin uygun görüş için Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunması gerekmektedir.
Ayrıca 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki “ihale ilkelerini” ve 62’nci maddesindeki “ihale kurallarını” uygulamayan kamu görevlileri için 4734 sayılı Kanun’un “Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinin son fıkra hükmünün geçerli olduğunun göz önünde bulundurulması yerinde olacaktır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesi uyarınca, döner sermaye birimlerinin 21/f ve 22/d kapsamındaki harcamalarının %10 sınırını aşıp aşmadığının takip edilmesi ve aşılması gerektiği durumlarda Kamu İhale Kurulunun yazılı izninin alınması gerekmektedir.
Kamu idaresinin cevabında; bulgu konusu hakkında döner sermaye birimlerinin Rektörlükçe uyarıldığı, bundan böyle Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak Kanun’un 21/f ve 22/d kapsamındaki harcamalarında %10 sınırının aşılıp aşılmadığı hususunun takip edileceği ve aşılması gerektiği durumlarda Kamu İhale Kurulunun yazılı izninin alınacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, bir otokontrol mekanizması tesis edilerek söz konusu limitin aşılıp aşılmadığının düzenli olarak kontrolünün sağlanması ve limit aşımının zorunluluk arz etmesi durumunda, buna ilişkin başvuruların zamanında yapılması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için önem arz etmektedir.