| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin doğrudan teminle yaptığı mal alımlarında, Kamu İhale Kanunu’nda belirlenen %10’luk sınır aşılmış ve Kamu İhale Kurumu’ndan uygun görüş alınmamıştır. Yapılan incelemelerde, toplam 15.277.203,57 TL harcama yapılmışken, uygun görüş limit tutarı 5.533.110,59 TL olarak belirlenmiştir. Mevzuat gereği, bu harcamalar için Kamu İhale Kurulu görüşü alınması zorunludur. |
BULGU: Kamu İhale Kurumundan Uygun Görüş Alınmaksızın Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Alımlara İlişkin Yasal Limitlerin Aşılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Doğrudan teminle yapılan mal alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen %10 sınırı aşılmış olmasına rağmen bunun için Kamu İhale Kurumu’ndan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinde satın alma usullerinden pazarlık usulü ve türleri açıklanmış, birinci fıkranın (f) bendinde 2022 yılı için yaklaşık maliyeti 728.072 TL’ye kadar olan mal alımlarının bu usulle gerçekleştirilebileceği hüküm altına alınmıştır
Kanun’un 22’nci maddesinde ise ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile ilan yapılabileceği açıklanmış ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunmayan idarelerin 72.752 TL’ye kadar ihtiyaçlarını bu kapsamında temin edebileceği belirtilmiştir.
Yine Kanun’un 62’nci maddesinde idarelerce uyulması gereken diğer kurallar belirtilmiştir. İlgili maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde, yukarıda bahsedilen 21 ve 22’nci maddeler için bahsedilen limitler kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesi ile de Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendinin nasıl uygulanacağı düzenlenmiştir. Tebliğ’ in 22’nci maddesinde idarelerin;
Mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplamaları,
İhale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptıkları harcamalarının, toplam ödeneklerinin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmeleri,
21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapacakları harcamaların yıllık bütçelerinde mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için ayrılan ödenekleri toplamının %10 oranını aşacağının anlaşılması halinde, mahalli idarelerde üst yönetici tarafından 62’nci maddenin (ı) bendi uyarınca uygun görüş için Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunmaları hususlarına riayet etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde ihale ve harcamaya yetkili birimlerin mal alımlarında toplam 15.277.203,57 TL gider yaptığı, ödenek miktarının 55.331.105,92 TL olduğu ve uygun görüş limit tutarının 5.533.110,59 TL olduğu görülmüştür. Mezkur mevzuat hükümleri gereğince, % 10’luk limiti aşan harcamalarla ilgili olarak Kamu İhale Kurulu görüşü alınması gerekmektedir.