Kamu ihalelerinde sözleşmelerin kim tarafından imzalanacağı (KİK)

Şikayetçi : Burhan DEVECİ- İnşaat Müh., Rızaiye Mah. H. Hulusi Efendi Sokak No: 24/10 ELAZIĞ

İhaleyi yapan idare: Şebinkarahisar Belediye Başkanlığı,Bülbül Mahallesi Halil Rıfat Paşa Cad. No: Şebinkarahisar/ GİRESUN

Başvuruya konu ihale: 2006/19634 İhale Kayıt Numaralı “Beton Parke Bordür Oluktaşı Döküm Döşeme ve Nakil İşi” İhalesi

Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

12.07.2006 tarih ve 06.0336.0075/2006-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda; Şebinkarahisar Belediye Başkanlığı’nca 19.04.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Beton Parke Bordür Oluktaşı Döküm Döşeme ve Nakil İşi” ihalesine ilişkin olarak Burhan DEVECİ – İnşaat Müh.’nin 15.05.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 29.06.2006 tarih ve 19441 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.06.2006 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; Mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi: Başvuru dilekçesinde özetle; 1- 19.04.2006 tarihinde yapılan “Beton Parke Bordür Oluktaşı Döküm Döşeme ve Nakil İşi” ihalesine vermiş oldukları teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak, teklif kapsamında iş deneyim belgesinin bulunmaması ve teklif zarfının ön yüzünün imzalı olmaması hususlarının belirtildiği, oysa işe ait ilanda, iş deneyim belgesi olarak inşaat mühendisliği diplomasının kullanılabileceği hükmünün bulunduğu, bu hükme istinaden, teklifleri ekine iş deneyimini tevsik eder belge olarak mezuniyet belgesi ve meslek odası kayıt belgesinin bulunduğu, 2- Diğer taraftan idarenin teklif zarfının ön yüzünün imzalı olamadığı şeklindeki gerekçesinin de yerinde olmadığı, teklif zarflarının, işe ait idari şartnamesinin 31 inci maddesinde yer alan hükümlere uygun olduğu, ayrıca eğer teklif zarflarında bir eksiklik tespit edilirse zarfın açılmadan iade edilmiş olması gerektiği, bu hususlara ilişkin olarak 15.05.2006 tarihinde idareye yapmış oldukları şikayet başvurusuna da idarece herhangi bir cevap verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1- İşe ait ihale ilanın 4.4 maddesinde ve idari şartnamenin 7.4 maddesinde ihale konusu işte iş deneyimini tevsik eder belge olarak inşaat mühendisliği diplomasının geçerli olduğuna ilişkin düzenlemenin bulunduğu, Başvuru sahibinin teklif dosyası üzerinde yapılan incelemede, kendisinin gerçek kişi olarak teklif verdiği, anahtar teknik personel olarak kendisini gösterdiği ve ekinde inşaat mühendisliği diplomasını ve meslek odası kayıt belgesinin teklif dosyasında yer aldığı görülmüştür. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 55 inci maddesinin (c ) bendinin ilk fıkrasında; “Kendi meslekleriyle ilgili faaliyetlerini sürdürmeleri şartıyla fiilen denetim veya yönetim görevlerinde bulunmayan mühendis veya mimarların aldıkları akademik eğitime göre ehliyetli oldukları görev alanı ile sınırlı yapım işlerinin ihalelerinde, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (h) bendinde belirtilen tutar kadar dikkate alınır ve bu kişilerden mezuniyet belgelerinin değerlendirmeye alınmasını talep etmeleri halinde Kanunun 10 uncu maddesindeki mesleki ve teknik yeterlik şartı bu kişilerin işe başladığı yıl için aranmaz.” hükmü bulunmaktadır. Söz konusu hüküm çerçevesinde yapılan değerlendirmede, isteklilerin teklifleri kapsamında mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik eder belge olarak değerlendirmeye alınmasını talep ettiklerini beyan etmiş olmaları gerektiğinden idarenin başvuru sahibinin teklifini bu sebeple değerlendirme dışı bırakmış olmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

2- Başvuru sahibinin, kesinleşen ihale kararının bildirimi üzerine, 15.05.2006 tarihli yazı ile değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin gerekçelerin bildirilmesi için açıklama talebinde bulunduğu, bunun üzerine idare tarafından 15.05.2006 tarih ve 681 sayılı yazı ile verdiği cevapta, teklif dosyasında iş deneyim belgesinin bulunmadığı ve teklif zarfının ön yüzünü imzalamadıkları gerekçeleri ile değerlendirme dışı bırakıldığı hususlarının istekliye bildirildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30 uncu maddesinin ilk fıkrasında, teklif zarfının yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp mühürleneceği hüküm altına alınmış olduğundan, teklif zarfının ön yüzünün imzalanmasının gerekmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak bu hususun belirlenemeyeceğinden idarenin bu yöndeki işlemi mevzuata aykırıdır.

B- Şikayete konu ihalede iddia konularıyla bağlantılı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1- Başvuruya konu ihalede, kesinleşen ihale kararının isteklilere 03.05.2006 tarihinde gönderildiği, şikayetçinin 15.05.2006 tarihli yazı ile değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin gerekçelerin bildirilmesi için açıklama talebinde bulunduğu, bunun üzerine idare tarafından 15.05.2006 tarih ve 681 sayılı yazı ile açıklamada bulunduğu, şikayetçinin aynı tarihte idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin 30 günlük süre içerisinde şikayet hakkında bir karar almadığı ve şikayeti zımnen reddettiği ve 07.06.2006 tarihinde sözleşmeyi imzaladığı ve şikayetçinin 29.06.2006 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda aday veya istekli, karar verme süresinin bitimini veya karar tarihini izleyen onbeş gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü ve, 5 inci fıkrasında, “Şikâyet sunulduktan sonra, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği onaylanmadıkça idare sözleşme imzalayamaz.” hükmü bulunmaktadır. İncelenen ihalede ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi kararı alınmadan, şikayetin 30 günlük süre sonunda idarece zımnen reddinden sonra, Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen 15 günlük süre beklenmeksizin 07.06.2006 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.

2- Başvuruya konu ihalede, ihale onay belgesinde ihale yetkilisi olarak Belediye Başkanının onayının bulunduğu, 02.05.2006 tarihli ihale onay belgesinde ise ihale yetkilisinin onayının bulunmadığı, ayrıca 07.06.2006 tarihinde imzalanan sözleşmenin de idare adına ihale komisyonu başkanı tarafından imzalanmış olduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40 ıncı maddesinin 6 ncı fıkrasında, ihale yetkilisince ihale komisyonunun kararını izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararının onaylanacağı hüküm altına alındığından ihale komisyon kararının ihale yetkilisi tarafından onaylanmamış olması mevzuata aykırıdır. Aynı zamanda, anılan Kanunun 46 ncı maddesinde ise sözleşmelerin ihale yetkilisi ile yüklenici tarafından imzalanacağı hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ihale komisyonu başkanı ve üyelerinin ihale yetkilisi tarafından görevlendirileceği hükmü bulunmaktadır. Bu durumda ihale komisyonu başkanının ihale yetkilisi olarak sözleşmeyi imzalayamayacağından sözleşmen mevzuata uygun olarak imzalanmamıştır.

3- İdarece hazırlanan işe ait idari şartnamenin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumu ile kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 7.3.2 maddesinin, “İnşaat Mühendisinin en az beş yıl deneyimli olması yeterlidir.” şeklinde düzenlendiği, bu haliyle Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesine uygun şekilde düzenlenmediği, yapılan incelemede, idare tarafından anahtar teknik personel mi, teknik personel mi olduğu konusunda çelişkiye düşüldüğü ve bazı istekliler tarafından anahtar teknik personel olduğu düşünülerek teklif verildiği, bazı isteklilerin ise teknik personel olarak teklifleri ekinde teknik personel taahhütnamesi sundukları tespit edilmiştir.

4 – İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda teklifi aşırı düşük bulunarak teklifi değerlendirmeye alınmayan Çetaş Nak. İnş. ve Yapı Elemanları Tic. San. Ltd. Şti – Mehmet Salih SÜMBÜL Ortak Girişimi’ne ait teklif dosyasında iş ortaklığı beyannamesinin bulunduğu, bazı belgelerini ortak girişim olarak teklifi ekinde sunduğu ancak teklif mektubu da dahil olmak üzere bazı belgelerde ise sadece Çetaş Nak. İnş. ve Yapı Elemanları Tic. San. Ltd. Şti’nin imza ve kaşesinin bulunduğu görülmüştür. Bu nedenle söz konusu teklifin bu sebeple değerlendirme dışı bırakılması gerekirken değerlendirmeye alınması mevzuata aykırıdır.

5 – İşe ait idari şartnamenin 7.2.2 maddesinde teklif verecek isteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu ve eşdeğer belgelerinin sunulması ve anılan Yönetmeliğin 37 nci maddesinde yer alan yeterlik kriterlerinin sağlanması gerektiği şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bu arada Yönetmeliğin 37 nci maddesinin son fıkrasında, isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı vermesi ve ortaklardan her birinin gerekli şartları sağlaması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca aynı maddenin 7 nci fıkrasında ise bilançoların yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı olarak sunulması gerektiği belirtilmiştir. İhale üzerinde bırakılan Yiğit Müh.- Yıldıztaş Ortak Girişimi’ne ait teklif dosyasında yapılan incelemede Yiğit Mühendisliğin bilançosunun yer aldığı, serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olduğu ve diğer ortağın bilançosunun bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ihale üzerinde bırakılmış olmasının ilgili mevzuata aykırıdır.

6 – Selami YENİÇERİ- Mustafa YENİÇERİ-Şükrü CELEPÇİ Ortak Girişimi’nin teklifinde ise bilançoların 2004 yılına ait olmak üzere Selami YENİÇERİ ve Mustafa YENİÇERİ’ye ait olduğu ve serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olduğu, söz konusu bilançoların idari şartnamede yer alan hükümlere uygun olmadığı ve söz konusu isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği tespit edilmiştir.

7- 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkeler gereğince, ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. Bununla birlikte anılan Kanunun 62 nci maddesinin yıllara sari işlerde ilk yıl için ön görülen ödeneğin proje maliyenin %10 undan az olmayacağı hükmü bulunmaktadır. Ancak incelenen ihalede işin süresinin 180 takvim günü olduğu ve yıllara sari bir iş olmadığı anlaşılmıştır. Bütçesinde yer alan ödeneğin işe ilişkin olarak tespit edilen yaklaşık maliyeti karşılaması gerekmektedir, idareden temin edilen ihale işlem dosyasında yer alan ihale onay belgesinde ise kullanılabilir ödeneğin 1.200.000 YTL olarak gösterildiği, onay belgesinde yaklaşık maliyet bölümünün idarece boş bırakılmış olmasına karşın yaklaşık maliyet icmal tablosunda yer alan tutarın 1.423.644,53 YTL olduğu tespit edilmiştir. İdarece yaklaşık maliyeti karşılamayan bir ödenek tutarı ile ihaleye çıkılması Kanunun 5 inci maddesine aykırıdır.

8- 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (c) bendinde, uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihaleye çıkılması gerektiği belirtilmiştir. Şikayet konusu iş anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilmiştir. Ancak Kuruma gönderilen ihale dosyası kapsamında söz konusu işe ilişkin uygulama projelerinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu husus da 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (c) bendine aykırı bulunmuştur. Sonuç olarak yukarıda belirtildiği üzere incelenen ihalede idarece yapılan mevzuata aykırı işlemler nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği gibi aynı zamanda ihalede geçerli teklif bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, Oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy:

, İncelenen ihalede şikayetçi istekli; teklif dosyasında İş Deneyim Belgesi olarak “Diploma”sını sunmuştur. 4734 Sayılı Kanunun 62’nci maddesinin ( h ) bendi Mühendis unvanlı kişilere bu imkanı tanıdığından bu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Kurul Kararı ile iptal edilen ihalede, iptal nedenlerinden birisi, yeterli ödeneğin olmadığı hususudur. İhale onay belgesinde kullanılabilir ödenek miktarı 1.200.000 YTL olarak belirlenmiştir. İhale üzerine bırakılan isteklinin teklifi ise 1.050.000 YTL’dir. Dolayısıyla öngörülen ödenek, ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifini karşılamakta olup, yeterli ödenek mevcut olduğundan bu gerekçe ile ihalenin iptali yerinde değildir. Bununla beraber; 02.05.2006 tarihli ihale komisyonu kararında ihale yetkilisinin onayı bulunmadığı ve 07.06.2006 tarihli sözleşmenin ihale yetkilisi tarafından imzalanmamış olduğu hususları dikkate alınarak, bu gerekçe ile Kurul Kararına katılıyoruz.