|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen inşaat projelerinden yapı kullanma izni harcı alınmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80. maddesi, imar ile ilgili harçların belediyeler tarafından tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapılar ile belirli tarımsal tesisler gibi bazı yapılar bu harçtan muaf tutulmuştur. Kamu kurumları, bu istisna kapsamına girmeyen projeler için yapı kullanma izni harcı tahsil etmekle yükümlüdür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 25. maddesi, yüklenicilerin sözleşme süresince ödemesi gereken tüm harç ve giderlerin teklif fiyatına dahil olduğunu ifade etmektedir. Bu durum, kamu idarelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde gerçekleştirdiği inşaat projelerinde, yükleniciler adına yapı kullanma izni harcının tahakkuk ettirilmesi gerektiğini göstermektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bu harcın tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir. Denetim sonuçlarına dayanarak, ilgili idare, yapı kullanma izin harçlarının tahsiline yönelik gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen inşaat projelerinde, istisna kapsamına girmeyen yapı ve tesisler için yapı kullanma izni harcının tahsil edilmesi zorunludur. |
BULGU: Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Yaptırılan İnşaatların Müteahhitlerinden Yapı Kullanma İzni Harcı Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından, kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan inşaatlara ilişkin olarak alınması gereken yapı kullanma izni harçlarının alınmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İmar ile ilgili harçlar” başlıklı 80’inci maddesinde; imar mevzuatına ilişkin harçlardan olan yapı kullanma izni harcının belediyeler tarafından tahsil edileceği ifade edilmiş olup, anılan harç dâhil maddede sayılan harçlardan istisna tutulan yapılara aynı hükümde yer verilmiştir.
Buna göre, yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapı ve tesisler, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümleri uyarınca yapılan yapı ve tesisler ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında inşa edilecek sera ve benzeri örtü altı tarım faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen tesisler, ahır, samanlık, kümes, hayvan barınakları, yemlik gibi yapı ve tesisler, organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük sanat sitelerinde yapılan yapı ve tesisler, yapı kullanma izni harcından istisna tutulmuştur.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kamu kurumları tarafından yaptırılan yapı ve tesisler, istisna kapsamında sayılan yapılardan olmadıkça, yapı kullanma izni harçlarının alınması gerekmektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ekli Tip İdari Şartnamenin 25’inci maddesinde; “İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir.” denildiğinden, kamu idarelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yaptıracakları yapım işlerinde, yükleniciler adına yapı kullanma izini harcı tahakkuk ettirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yapı kullanma izin belgeleri nedeniyle yükleniciler adına tahakkuk ettirilmesi gereken yapı kullanma izini harcının tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, tespitte belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, harçların tahsiline ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi için gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kurumları tarafından yaptırılan yapı ve tesisler, istisna kapsamında sayılan yapılardan olmadıkça, yükleniciler adına yapı kullanma izni harcının tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.