|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen inşaat projelerinde, yüklenicilerden yapı kullanma izni harcı alınmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80’inci maddesi, yapı kullanma izni harcının belediyeler tarafından tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre, yüklenicilerin bu harcı teklif fiyatlarına dahil etmeleri gerektiği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemelerde, kamu kurumlarına verilen 8 yapı kullanma izin belgesine ilişkin harçların tahakkuk ettirilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, 2464 sayılı Kanun’un Ek 2’nci maddesi gereği, kamuya verilen ruhsatların bina inşaat harcı ve yapı kullanma izin harcından muaf olduğunu belirtmiştir. Ancak, ilgili yönetmelikteki hükümlere göre, bu harcın yüklenicilerden alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yürütülen inşaat projelerinde, yapı kullanma izni harcının tahakkuk ettirilmesi yasal bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır. Bu durum, 2464 sayılı Kanun’un 80’inci maddesi çerçevesinde düzenlenmeli ve gerekli işlemler zamanında gerçekleştirilmelidir. |
BULGU: Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Yaptırılan İnşaatların Yüklenicilerinden Yapı Kullanma İzni Harcı Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından, kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan inşaatlara ilişkin olarak alınması gereken yapı kullanma izni harcı ücretlerinin alınmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İmar ile İlgili Harçlar” başlıklı 80’inci maddesinde; imar mevzuatına ilişkin harçlardan olan yapı kullanma izni harcının belediyeler tarafından tahsil edileceği ifade edilmiş olup, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ekli Tip İdari Şartnamelerin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7’nci maddesinde ise; isteklinin, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği yapı kullanım izin belgesi giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu ifade edilmektedir.
Bu hükümlere göre, yapı kullanma izni verilmesi işlerinin yapı kullanma izni harcına tabi tutulması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin bu Kanun’a göre gerçekleştirdikleri yapım işlerinde, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderlerin yükleniciler tarafından belediyeye ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; kamu kurum ve kuruluşlarına verilen 8 adet yapı kullanma izin belgesinden kaynaklı yükleniciler adına tahakkuk ettirilmesi gereken yapı kullanma izin belgesi harcının tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Bina İnşaat Harcı” başlıklı bölümün Ek 2’inci maddesine göre belediye tarafından kamuya verilen ruhsatların bina inşaat harcı ve yapı kullanma izin harcından muaf tutulduğu ancak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ekli tip idari şartnamesindeki ilgili maddeye göre yapı kullanma izin harcının bulgu tarihi itibariyle yüklenicilerden alınacağı ifade edilmiştir. 2464 sayılı Kanun’un Ek 2’nci maddesi bina inşaat harcına ilişkin olup maddede bina inşaat harcına ilişkin istisnalar düzenlenmiştir. İlgili maddede yapı kullanma izin harcının istisnasına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bulguda bahsedilen yapı kullanma izin harcı Kanun’un 80’inci maddesinde düzenlenmiş olup bu madde hükümlerine göre işlemlerin yapılması sağlanmalıdır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan inşaatlara ilişkin olarak yapı kullanım izin harcının tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.