ÖZET: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından inşa edilen yapılar için yapı kullanma izni harcının tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80. maddesi, yapı kullanma izni verilmesi işlemlerinin bu harca tabi olduğunu belirtmektedir. İnşaat ruhsatı veren belediyeden, inşaatı tamamlanan bir yapının kullanılabilmesi için izin alınması ve bu esnada harcın tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak, bazı yapılar bu harçtan muaf tutulsa da, kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen ve muafiyet kapsamına girmeyen yapılar için harç tahsil edilmeden yapı kullanma izin belgeleri düzenlenmiştir.

Yapılan denetimlerde, bu durumun mevzuata aykırı olduğu ortaya çıkmıştır. İlgili kanun hükümleri çerçevesinde, kamu kurum ve kuruluşları tarafından inşa edilen yapılar için yapı kullanma izni harcının tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. İdare, bu harca ilişkin tahsilat işlemlerinin yapıldığını belirtse de, denetim sonuçları, işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediğini göstermektedir.

Sonuç olarak, kamu kurum ve kuruluşları tarafından inşa edilen yapılar için yapı kullanma izni harcının tahsil edilmesi, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda zorunludur. Bu süreçlerin düzgün bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İhale Edilen Yapılardan Yapı Kullanma İzni Harcının Tahsil Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılan yapılara yönelik yapı kullanma izni harcı tahsil edilmeden yapı kullanma izin belgesi düzenlendiği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80’inci maddesinde yer alan “Yapı kullanma izni verilmesi işleri Yapı Kullanma İzni Harcına tabidir.” hükmü uyarınca inşaatı tamamlanan bir yapının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatı veren belediyeden izin alınması harca tabi olup bu harcın söz konusu izin verilirken tahsil edilmesi gerekmektedir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan; yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapı ve tesisler, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun Hükümleri uyarınca yapılan yapı ve tesisler ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında inşa edilecek sera ve benzeri örtü altı tarım faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen tesisler, ahır, samanlık, kümes ve hayvan barınakları ile yemlik gibi yapı ve tesisler ile üçüncü fıkrasında belirtilen; organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük sanat sitelerinde yapılan yapı ve tesislerin yapı kullanma izni harcından müstesna olduğu ifade edilmiştir.

İdare gelirleri üzerinde yapılan incelemede; kamu kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılan ve Belediye Gelirleri Kanunu’nda yer alan istisna kapsamında olmayan yapılara yönelik yapı kullanma izni harcı tahsil edilmeden yapı kullanma izin belgesinin düzenlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresince, söz konusu harca yönelik tahsilat işlemlerinin gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yaptırılan yapılara yönelik yapı kullanım izni harcına ilişkin anılan mevzuat hükümleri doğrulusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.