|
ÖZET: Kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen kamulaştırmaların tapu müdürlükleri aracılığıyla yeterince takip edilmediği, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Özellikle, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde yapılan kamulaştırmaların tapu idaresi tarafından belediyeye bildirilmediği ve belediyenin de bu konuda bilgi talep etmediği tespit edilmiştir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, emlak vergisinin güvence altına alınması amacıyla tapu idarelerine kamulaştırma işlemleri ve mülkiyet değişikliklerini ilgili belediyelere bildirme yükümlülüğü getirmiştir.
Kâğıthane ilçesinde 2022 yılı içerisinde gerçekleştirilen beş kamulaştırma işleminin, düzenli olarak belediyeye iletilmediği belirlenmiştir. Bu durum, ilgili tapu müdürlüğü ile gerekli yazışmaların yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. İdare, kamulaştırmaların ve emlak vergisinin takibinin sağlanacağına dair açıklamalarda bulunmuştur. Sonuç olarak, tapu idarelerinin Kamulaştırma ve Emlak Vergisi Kanunu çerçevesinde ilgili belediyeleri zamanında bilgilendirmesi ve veri paylaşımını sağlaması önem arz etmektedir. Bu süreçlerin TAKBİS sistemi üzerinden sistematik ve düzenli bir şekilde yürütülmesi, belediyelerin emlak vergisi gelirlerini güvence altına alması açısından gereklidir. |
BULGU: Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Yapılan Kamulaştırmaların Tapu Müdürlüğü Nezdinde Takibinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yapılmış olan kamulaştırmaların tapu idaresi tarafından Belediyeye bildirilmediği, İdare tarafından da herhangi bir bilgi talebinde bulunulmadığı görülmüştür.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, belediyeler tarafından tahsil edilen ve önemli bir gelir kalemi olan emlak vergisini güvence altına almak amacıyla, tapu idarelerine; kamulaştırma işlemleri ve devir gibi mülkiyet değişimlerini ilgili belediyeye bildirme zorunluluğu getirmiştir. Bu zorunluluk bir vergi güvenlik önlemidir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10’uncu maddesinde; kamulaştırma kaynaklı tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmayacağı; ancak, tapu dairesinin durumu ilgili vergi dairesine bildireceği hükme bağlanmıştır.
1319 sayılı Kanun’un 33’üncü maddesinde; bir bina veya arazinin taksim veya ifraz edilmesi veya mükellefinin değişmesi vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır. Ayrıca, Kanun’un 37’nci maddesine göre bu Kanun’da geçen “Vergi dairesi” tabiri, belediyeleri ifade etmektedir.
1319 sayılı Kanun’un “Ödeme Süresi” başlıklı 30’uncu maddesinde ise;
“Devir ve ferağı yapılan bina ve arazinin, devir ve ferağın yapıldığı yıl ile geçmiş yıllara ait ödenmemiş Emlak Vergisinin ödenmesinden devreden ve devralan müteselsilen sorumlu tutulurlar. Devralanın mükellefe rücu hakkı saklıdır. Tapu daireleri devir ve ferağ işlemini, işlemin yapıldığı ayı takip eden ayın 15’inci günü akşamına kadar ilgili belediyelere bildirir.” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Kâğıthane ilçesinde 2022 yılı içerisinde 5 adet kamulaştırma işlemi yapıldığı ve bu bilgilerin düzenli olarak Belediyeye gönderilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; ilgili Tapu Müdürlüğü ile gerekli yazışmaların yapılarak, kamulaştırmaların ve emlak vergisinin takibinin gerçekleştireceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, tapu idaresinin özellikle Kamulaştırma Kanunu ve Emlak Vergisi Kanunu kapsamındaki işlemler konusunda ilgili belediyeleri bilgilendirmesi; ilgili mevzuatı çerçevesinde veri paylaşımı sağlaması, bu bilgilendirme ve paylaşımın TAKBİS sistemi kapsamında gerekli teknolojik altyapı kullanılarak sistemli ve zamanlı olması; Belediye tarafından bilgilendirme ve paylaşım takibinin yapılarak emlak vergisi gelirlerinin ve mali tablolarının güvenceye kavuşturulması gerekmektedir.