Kamu Kurumlarına Yapılan Tahsislerin Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmemesi (Sayıştay)

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “250 Arazi ve arsalar hesabı-

Hesabın niteliği” başlıklı 188’inci maddesinde;

“Arazi ve arsalar hesabı, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.”

“Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinde;

“Tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.”

Aynı Yönetmelik’in “252 Binalar hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 192’nci maddesinde;

“Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” Hesabın işleyişi başlıklı 193’üncü maddesinde ise;

“Tahsise konu edilen binalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedilir.

Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına alacak, 257Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.” hükümlerine yer verilmiştir.

Mezkur Yönetmeliği’nin “257 Birikmiş Amortismanlar hesabı -Hesabın işleyişi” başlıklı 203’üncü maddesinde ise;

“…

1. b) Borç

• Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlık tutarlarının ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

• Tahsise konu edilen taşınmazlar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 500-Net Değer Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir.”

İdare taşınmazlarının tahsise konu olması durumunda yukarıda belirtildiği şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Belirtilen muhasebe kaydının yapılmaması durumunda mali tabloların hatalı bilgi içereceği açıktır.

Tablo 4: Belediye Tarafından Tahsis Edilen Taşınmazlar

İdarenin 2018 yılı hesabının incelenmesi neticesinde; 2018 yılına kadar İdarece diğer kamu kurumlarına kayıtlı değeri 42.000,00 TL olan bir adet bina ile değer tespiti yapılmamış 11 adet taşınmazın tahsis edildiği ve tahsis işlemlerinin muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir. Hâlbuki İdarenin yaptığı tahsislerin mali tablolar üzerinden izlenebilmesi için yukarıda bahsedilen muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.

Tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmemesi nedeniyle mali tablolarda yer alan; 250Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252-Binalar Hesabında hataya sebep olunmuştur.

Kamu idaresi cevabında; “Bulgu maddesine konu olan tahsislere ilişkin, tahsislerin muhasebe kayıtlarına alınması sağlanacaktır.” denilmiştir.

Sonuç olarak Başkanlığımıza gönderilen kamu idaresi cevabında; bulguya konu olan tahsislerin muhasebe kayıtlarına alınmasının sağlanacağı ifade edildiğinden, bu aşamada önerilecek başka bir husus yoktur. 

Bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle 2018 yılı mali tablolarındaki 250 Arazi ve Arsalar ile 252 Bina Hesaplarının hatalı bilgi içermesine neden olunmuştur.

Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.