|
ÖZET: Kamu kurumlarından vadesi geçmiş su alacaklarının tahsil edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Denetim sonucunda, ilgili idarenin bu alacakların takip ve tahsil işlemlerini zamanında gerçekleştirmediği belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, üst yöneticiler kaynakların etkili ve verimli kullanımını sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda, kamu gelirlerinin zamanında tahsil edilmesi de üst yöneticilerin sorumlulukları arasında yer almaktadır.
ASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nde belirtilen hükümlere göre, aboneler fatura bedellerini belirtilen son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlüdür. Süresinde ödenmeyen borçlar için yasal yaptırımlar uygulanmakta ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir. Aydın ilinde, bazı kamu kurumlarına ait toplam 2.590.789,13 TL tutarındaki su alacaklarının tahsil işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. İdare, bu durumu kabul ederek borçlu 103 kuruma yazı gönderdiğini ve 47 kurumdan olumlu yanıt aldığını belirtmiştir. Ancak, kalan kurumlarla görüşmelerin devam ettiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, kamu kurumlarından vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında yapılması, idarenin gelir toplama sorumluluğu açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kamu Kurumlarından Vadesi Geçmiş Su Alacaklarının Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin kamu kurumlarından olan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında yapılmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde;
“(■■■)
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar. Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler”
“Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”
“Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” hükümleri yer almaktadır.
ASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin “Zamanında ödenmeyen borçlar” başlıklı 32’nci maddesinde;
“(1) Aboneler, tahakkuk eden fatura bedellerini bildirimde belirtilen son ödeme gününe kadar ödemekle yükümlüdür. Abonelikte kimse bulunmazsa abonelik adresine borç bildirimi bırakılmakla aboneye bildirim yapılmış sayılır.
2) Borcunu ödemeyen abonelere aşağıdaki yaptırımlar uygulanır;
Fatura bedellerini bildirimde belirtilen son ödeme tarihine kadar ödemeyen abonelerin suları kapatılabilir.
Süresinde ödenmeyen fatura bedelleri, 21.7.1953 tarihli ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51′ inci maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı ile birlikte yasal yollardan tahsil edilir” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; üst yöneticiler kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan dolayı olan sorumluluğunun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirmektedir. Mali hizmetler birimi kamu gelirlerinin tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur. Su ve kanalizasyon idarelerinin asli geliri su hizmeti verilmesi karşılığında abonelerden alınan bedellerdir. Tahakkuk eden fatura bedellerini süresi içinde ödemeyen abonelerden alacakların yasal yollardan tahsil edilmesi gerekmektedir.
İdarenin gelir işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Aydın ilinde bulunan bazı kamu kurumlarına ait vadesi geçmiş olan 2.590.789,13 TL tutarındaki su alacağının takip ve tahsil işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi göndermiş olduğu cevapta bulgu konusu hususu kabul etmiş olup alacakların tahsili için borçlu 103 kuruma yazı yazıldığını, 47 kurumun olumlu dönüş sağladığını, kalan kurumlar için ise görüşmelerin devam ettiğini ifade etmiştir.
Sonuç itibarıyla; İdare tarafından gelirlerin toplanması sorumluluğu kapsamında, kamu kurumlarından olan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında yapılması gerekmektedir.