|
ÖZET: Kamu kurumlarından vadesi geçmiş su alacaklarının tahsil edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Denetim sonucunda, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin, kamu kurumlarından 3.572.641,50 TL tutarındaki su alacaklarını zamanında takip ve tahsil etmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, üst yöneticilerin bu alacakların etkin bir şekilde yönetilmesinden sorumlu olduğunu vurgulamaktadır. Mali hizmetler birimi, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesinden yükümlüdür.
SASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nde de abonelerin fatura bedellerini belirtilen son ödeme tarihine kadar ödemeleri gerektiği ve ödemeyenler için çeşitli yaptırımların uygulanabileceği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, idarenin gelir işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu kurumlarının mali yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından kritik öneme sahiptir. Kamu İdaresi, alacakların tahsili için gerekli işlemlerin başlatıldığını belirtmiş olsa da, bu süreçlerin zamanında tamamlanması büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak, kamu kurumlarından vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi, idarenin mali yönetim sorumluluğu kapsamında hayati bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Kamu Kurumlarından Vadesi Geçmiş Su Alacaklarının Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare’nin kamu kurumlarından olan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında yapılmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde;
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.”
“Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”
“Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.” hükümleri yer almaktadır.
SASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Zamanında ödenmeyen borçlar” başlıklı 26’ncı maddesinde;
“(1) Aboneler, tahakkuk eden fatura bedellerini bildirimde belirtilen son ödeme gününe kadar ödemekle yükümlüdürler. Abonelikte kimse bulunmazsa abonelik adresine bırakılan faturada belirtilen su/atıksu borcu kesme ihbarnamesi ile aboneye bildirim yapılmış sayılır.
(2) Borcunu ödemeyen abonelere aşağıdaki yaptırımlar uygulanır:
a) Fatura bedellerini bildirimde belirtilen son ödeme tarihine kadar ödemeyen abonelerin suları kapatılabilir.
b) Süresinde ödenmeyen fatura bedelleri, 21/07/1953 tarih ve 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 ‘inci maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı ile birlikte yasal yollardan tahsil edilir. Bu husus abonelik sözleşmelerinde açıkça belirtilir” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; üst yöneticiler kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan dolayı olan sorumluluğunun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirmektedir. Mali hizmetler birimi kamu gelirlerinin tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur. Su ve kanalizasyon idarelerinin asli geliri su hizmeti verilmesi karşılığında abonelerden alınan bedellerdir. Tahakkuk eden fatura bedellerini süresi içinde ödemeyen abonelerden alacakların yasal yollardan tahsil edilmesi gerekmektedir.
İdarenin gelir işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Samsun ilinde bulunan bazı kamu kurumlarına ait vadesi geçmiş olan 3.572.641,50 TL tutarındaki su alacağının takip ve tahsil işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında; kamu kurumlarından olan alacakların tahsili için gerekli işlemlerin başlatıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla; İdare tarafından gelirlerin toplanması sorumluluğu kapsamında, kamu kurumlarından olan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında yapılması gerekmektedir.