|
ÖZET: Kamu kurumlarının mülkiyetinde bulunan binalardan yapı kullanım izin harcı alınmadığı tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesi, inşaat ruhsatını veren belediyeler ve valiliklerin, tamamlanmış veya kısmen tamamlanmış yapıların kullanılabilmesi için izin almanın zorunlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80. maddesi, yapı kullanma izni harcının tahsil edilmesi gerektiğini ifade etmektedir.
Bu kanun kapsamında, belirli yapı türleri için istisnalar belirlenmiştir. Yatırım teşvik belgesi ile inşa edilen yapılar, afetler nedeniyle yapılan yapılar ve tarımsal tesisler gibi bazı yapılar bu harçtan muaf tutulmuştur. Ancak, organize sanayi bölgeleri ve küçük sanat sitelerinde inşa edilen yapılar da bu muafiyet kapsamındadır. Mevzuat hükümleri, kamu kurumları tarafından inşa edilen yapıların yapı kullanım izni harcına tabi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen inşaat projeleri için ilgili harçların alınması gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamu Kurumlarının Binalarından Yapı Kullanım İzin Harcı Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu kurumlarının mülkiyetinde bulunan binalardan, herhangi bir istisna düzenlemesi olmamasına rağmen yapı kullanım izin harcı alınmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30’uncu maddesinde; “Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (…) (1) bürolarından; 27’nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir.” denilmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 80’inci maddesine göre; bu maddede sayılan harçlar, imar mevzuatı gereğince belediyece tahsil olunmaktadır. Yapı kullanma izni verilmesi işleri de bu madde kapsamında olmak üzere yapı kullanma izni harcına tabidir.
Ayrıca, mezkûr maddede, söz konusu harçlardan istisna tutulan yapılar da sayılmıştır. Bu bağlamda; yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen yapı ve tesisler, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun hükümleri uyarınca yapılan yapı ve tesisler ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında inşa edilecek sera ve benzeri örtü altı tarım faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen tesisler, ahır, samanlık, kümes ve hayvan barınakları ile yemlik gibi yapı ve tesisler bina inşaat harcı dâhil Kanun’un 80’inci maddesinde sayılan harçlardan müstesnadır. Diğer yandan, organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük sanat sitelerinde yapılan yapı ve tesisler de bina inşaat harcı ve yapı kullanma izni harcından müstesnadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinde yapının kullanıma izin verilmesi işleminin yapı kullanım izin harcına tabi olduğu belirtilmiş, daha sonra bu harçtan istisnalar belirtilmiştir. Bu istisnalar arasında kamu kurumları tarafından yapılan veya yaptırılan yapı vetesisler sayılmamıştır.
Sonuç olarak, kamu kurumları tarafından yapılan veya yaptırılan yapı ve tesisler için ilgili mevzuat gereği yapı kullanım izni harcı alınması gerekmektedir.