|
ÖZET: Kamuya ait ortak kullanım alanlarının özel konutlar ve işyerleri tarafından işgal edilmesine rağmen, ilgili idare tarafından ecrimisil talep edilmemesi ve tahliye işlemlerinin başlatılmaması dikkat çekmektedir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, imar planında kamuya ayrılan alanlar, özel mülkiyetler tarafından kullanılmakta, işyerleri ise sezonluk yer kullandırım bedeli ödeyerek bu durumu sürdürmektedir. 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilebileceğini ve tahliye işlemlerinin 15 gün içinde yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, kamuya ait yeşil alanlar, parklar ve yolların özel kişiler tarafından kapatılarak bahçe veya otopark olarak kullanıldığı, bu kullanımlardan herhangi bir bedel alınmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ticari amaçla kullanılan 21 alanın restoran ve kafe gibi işletmelere dönüştürülerek kamu kullanımına kapatıldığı görülmüştür. İdare, bu alanlar için belirlenen metrekare birim fiyatı üzerinden ücret tahsil edildiğini belirtse de, kamu ortak kullanım alanlarından ecrimisil alınmaması ve tahliye işlemlerinin yapılmaması durumu devam etmektedir. Kamu idaresinin, işgal edilen alanlar için geriye dönük ecrimisil talep etmesi ve bu alanların imar planına uygun hale getirilmesi amacıyla 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi gereğince gerekli adımları atması gerekmektedir. Bu süreç, kamuya ait alanların korunması ve doğru bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamu Ortak Kullanımı İçin Ayrılmış Olan Alanların Özel Konutlar ve İşyerleri Tarafından İşgal Edilerek Kullanılmasına Rağmen İdarece Ecrimisil Alınmaması ve Tahliye İşlemi Başlatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İmar planında kamu ortak kullanımı için ayrılmış olan alanların, işyerleri ve özel konutlar tarafından işgal edilerek kullanılmasına rağmen Kamu İdaresi tarafından özel konutlardan ecrimisil alınmadığı, işyerleri için ise sezonluk yer kullandırım bedeli alınarak bu durumun olağan yönetim biçimi haline getirildiği ve tahliye işlemlerinin başlatılmadığı görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde; devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallarının gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı belirtilmiştir.
Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin mülkiyetinde olan bazı taşınmazlardan imar planında yeşil alan, park, yol vb. olarak ayrılan yerlerin gerçek ve tüzel kişilerce etrafları kapatılarak apartmanlar tarafından bahçe, otopark gibi özel alan olarak kullanıldığı, bu kullanımlardan herhangi bir bedel alınmadığı, ticari olarak kullanılan 21 yerin ise restoran, kafe, çay bahçesi gibi üstü kapalı iş yeri haline getirilerek ortak kullanıma kapatıldığı, bu iş yerlerinden sezonluk beş ay olarak yer kullandırım bedeli alındığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, ilgili alanların bulundukları muhit için belirlenmiş metrekare birim fiyatı üzerinden hesaplanan kullanım ücretlerinin ilgili mükelleflerden tahsil edilmekte olduğu ifade edilmiş ise de mevcut durumda kamu ortak kullanımı için ayrılmış olan alanlardan ecrimisil alınmaması, işyerlerinden ise sezonluk yer kullandırım bedeli alınması ve tahliye işlemlerinin başlatılmaması durumu devam etmektedir.
Kamu İdaresi tarafından, kamu ortak kullanımına ayrılmış alanların işgal edilmesi durumunda geriye dönük ecrimisil bedeli alınması ve imar planına uygun hale getirilmesini teminen 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi uyarınca söz konusu işgallerin mülki amire intikal ettirilerek bu alanların tahliyesinin sağlanması gerekmektedir.