|
ÖZET: Kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda hak sahiplerine yapılan tazminat ödemelerinin taşınmazların maliyet bedeline eklenmediği, doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, maddi duran varlıkların maliyet bedelinin hesaplanmasında, varlığın elde edilmesiyle doğrudan ilişkili giderlerin maliyet bedeline dahil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, kamulaştırmasız el atma davaları kapsamında hak sahiplerine toplam 13.071.116,00 TL tutarında tazminat ödendiği ve bu bedellerin varlıkların maliyet bedeline eklenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu’nda ilgili tutarın eksik görünmesine yol açmıştır. Kamu İdaresi, kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda yapılan tazminat ödemelerinin muhasebeleştirilmesi sırasında taşınmazların maliyet bedeline eklenmesi gerektiği konusunda dikkat edileceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, tazminat bedellerinin doğrudan giderleştirilmemesi ve varlıkların maliyet bedeline dahil edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kamulaştırmasız El Atma Davaları Neticesinde Hak Sahiplerine Ödenen Tazminat Bedellerinin Taşınmazın Maliyet Bedeline Eklenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından kamulaştırmasız el atma davaları neticesinde hak sahiplerine ödenen tazminat bedellerinin taşınmazın maliyet bedeline eklenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıkların kayıt değerleri” başlıklı 26’ncı maddesinde, gerek yatırım ve gerekse kullanım amacıyla edinilen maddi duran varlıkların maliyet bedeliyle muhasebeleştirileceği, maddi duran varlıkların maliyet bedelinin, alış bedeline, vergi, resim ve harçlar ile diğer doğrudan giderlerin ilave edilmesi suretiyle bulunacağı ve genel yönetim giderleri ve varlığın elde edilmesi veya kullanılabilir duruma getirilmesiyle doğrudan ilişkilendirilmeyen giderlerin varlığın maliyet bedeline ilave edilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde, edinilen maddi duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı ve maliyet bedeline varlıkların elde edilmesinde yapılan her türlü giderin ilave edileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen yönetmelik hükümlerine göre bir maddi duran varlığın elde edilmesi sürecinde genel yönetim giderleri ve varlığın elde edilmesi veya kullanılabilir duruma getirilmesiyle doğrudan ilişkilendirilmeyen giderler dışında yapılan her türlü giderin varlığın maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir. Kamulaştırmasız el atma davaları neticesinde hak sahiplerine ödenen tazminat bedellerinin varlığın elde edilmesi ile ilgili doğrudan bir gider olduğu gerekçesiyle varlığın maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kamulaştırmasız el atma davaları neticesinde 2024 yılında hak sahiplerine toplam 13.071.116,00 TL tutarında tazminat ödemesi yapıldığı ve ödenen tazminat bedellerinin varlıkların maliyet bedeline eklenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği, bu nedenle 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunun olması gerekenden ilgili tutar kadar noksan göründüğü tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, kamulaştırmasız el atma davaları neticesinde hak sahiplerine ödenen tazminat bedellerinin muhasebeleştirilirken taşınmazın maliyet bedeline eklenmesi hususuna dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda hak sahiplerine ödenen tazminat bedellerinin doğrudan giderleştirilmeyerek varlığın maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir.