| ÖZET: Kamulaştırmasız el atma işlemi nedeniyle dava konusu olan taşınmazlara ilişkin mahkeme kararları üzerine idare tarafından bedeli ödenen taşınmazların hesabının niteliği hakkında Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 188’inci maddesinde belirtilen düzenlemeye uyulması gerektiği anlaşılmaktadır. Taşınmazlara ilişkin ödemeler 630 Giderler hesabına kaydedildiğinden mali tablolarda taşınmazlara ilişkin tutarlar hatalı olmaktadır. Bu nedenle kamulaştırmasız el atma ödemelerinin ilgili hesaplara alınması sağlanmalıdır. |
BULGU: Kamulaştırmasız El Atma Ödemelerinin İlgili Hesaplara Alınmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kamulaştırmasız el atma işlemi nedeniyle dava konusu olan taşınmazlara ilişkin mahkeme kararları üzerine idare tarafından bedeli ödenen taşınmazlara ait tutarlar 630 Giderler hesabına kaydedildiğinden mali tablolarda taşınmazlara ilişkin tutarlar hatalı olmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “250 Arazi ve arsalar hesabı” başlıklı 188’inci maddesinde “Hesabın niteliği- Arazi ve arsalar hesabı, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.”
“Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinde “Arazi ve arsalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
a) Borç
1) Bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen arsa ve araziler, maliyet bedeli üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olan arsa ve arazilerden envanteri yapılanların tespit edilen değerleri bu hesaba borç, 500-Net Değer/Sermaye Hesabına alacak kaydedilir…
4) Arazi ve arsalar hesabında kayıtlı tutarların yılsonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artışlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir.
b) Alacak.” denilmektedir.
630 Giderler hesabının ise bütçe ile ilgili olsun veya olmasın Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Kamulaştırmasız el atma işlemi nedeniyle dava konusu olan taşınmazlara ilişkin mahkeme kararlarında ilgili mahkemeler tarafından malik adına olan tapu kaydının iptaline, Trabzon İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genelmüdürlüğü adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine idare tarafından bedeli ödenen taşınmazların Yönetmelik uyarınca 250 Arazi ve arsalar hesabına kaydedilmesi gerekir.
Taşınmazlara ilişkin ödemeler 630 Giderler hesabına kaydedildiğinden mali tablolarda taşınmazlara ilişkin tutarlar hatalı olmaktadır. Bu nedenle kamulaştırmasız el atma ödemelerinin ilgili hesaplara alınması sağlanmalıdır.
Kamu idaresi tarafından kamulaştırmasız el atma işlemi nedeniyle dava konusu olan taşınmazlara ilişkin mahkeme kararları üzerine idare tarafından bedeli ödenen taşınmazlara ait tutarların, 250 Arazi ve arsalar hesabına kaydedilmekte olduğu ifade edildiğinden takip edilmelidir.