|
ÖZET: Kamuoyuna açıklanması gereken bilgi ve belgelerin 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde yayımlanmadığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereğince, belediyelerin faaliyetleri hakkında halkın bilgilendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu mevzuatlar, idarelerin mali yönetim süreçleriyle ilgili bilgileri kamuoyuna sunma yükümlülüğü getirmekte ve bu bilgilerin erişilebilir olmasını sağlamaktadır. Ayrıca, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında, bireyler ve kuruluşlar, kamu kurumlarının kayıtlarındaki bilgilere erişim talep edebilir.
Yapılan incelemelerde, bütçe, mali tablolar, idare tarafından sağlanan yardımlar ve meclis denetim raporlarının resmi internet sitesinde yer almadığı belirlenmiştir. 5018 sayılı Kanun’un “Mali saydamlık” başlıklı maddesi, kamu idarelerinin yıllık programları, stratejik planları ve bütçeleri hakkında kamuoyunu bilgilendirmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, genel yönetim muhasebe yönetmeliği, mali tabloların belirli süreler içinde hazırlanıp yayımlanmasını şart koşmaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli işlemleri yaparak, ilgili bilgi ve belgeleri resmi internet sitesinde yayımlaması ve halkın erişimine sunması gerekmektedir. Bu durum, mali şeffaflık ve kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kamuoyuna Açıklanması Zorunlu Bilgi ve Belgelerin Yayımlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin ilgili mevzuat hükümleri uyarınca kamuoyuna açıklaması gereken muhtelif bilgi, belge, karar ve raporları resmî internet sitesinde yayınlamadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu düzenlemeleri çerçevesinde ilgililerin belediye nezdindeki haklarının takip edilebilmesi, yükümlülüklerin tam ve eksiksiz yerine getirilebilmesi için belediye faaliyetleri konusunda uygun şekilde bilgilendirme yapılması son derece önemlidir.
Bunun yanı sıra 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun mali saydamlıkla ilgili düzenlemeleri, idareleri mali yönetim ve kontrol süreçleriyle ilgili olarak kamuoyuna açıklama yapmakla ve bunların ulaşılabilir olmalarını sağlamakla yükümlü tutmaktadır.
Ayrıca 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile tanınan bilgi edinme hakkı ile kişiler, kurum ve kuruluşların kayıtlarında bulunan bilgi ve belgeleri talep edebilirken bilgi edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi edinme başvurularından kaynaklanan iş yükünün en aza indirilebilmesi amacıyla kurum ve kuruluşların bazı bilgi ve belgeleri de bilgi iletişim teknolojilerini kullanmak suretiyle kamuoyunun bilgisine sunmaları gerekmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda İdarenin resmî internet sitesi ile ilgili olarak aşağıda yer alan hususlar değerlendirilmiştir:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî saydamlık” başlıklı 7’nci maddesinin “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla; … Hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması (.) zorunludur.” hükmü gereğince kamu idarelerinin yıllık programlarının, stratejik planlar ile bütçelerinin, uygulanması ve uygulama sonuçlarının ve raporlarının kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlamada süreler” başlıklı 327’nci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Bilanço, faaliyet sonuçları tablosu ve nakit akış tablosu dışındaki mali tablolar aylık dönemler itibarıyla takip eden ayın sonuna kadar, bilanço, faaliyet sonuçları tablosu ve nakit akış tablosu ise yıllık dönemler itibarıyla takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar hazırlanır ve elektronik ortamda yayımlanır.” hükmü yer almış, Yönetmelik’in 311’inci maddesinde ise; “Kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticileri, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından; üst yöneticiler de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumludur.” denilerek mali raporlama kapsamındaki mali tabloların yayımlanmasından üst yöneticinin sorumlu olduğu belirtilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Malî saydamlık” başlıklı 7’nci maddesinin “Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından sağlanan teşvik ve desteklemelerin bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna açıklanması, (.) zorunludur.” hükmü gereğince kamu idareleri tarafından sağlanan yardımların, teşvik ve desteklemelerin kamuoyuna açıklanması gerekmektedir.
5393 sayılı Kanun’un 25’inci maddesi gereğince meclis tarafından oluşturulan denetim komisyonunca hazırlanan rapor ile 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülen iç ve dış denetim raporlarının sonuçları Belediye Kanunu’nun 55’inci maddesinin “Denetime ilişkin sonuçlar kamuoyuna açıklanır ve meclisin bilgisine sunulur.” hükmü gereğince Belediyenin / İdarenin internet sitesinde yayımlanması gerekmektedir.
Nitekim Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik’in “Bilgi verme yükümlülüğü kapsamında alınacak tedbirler” başlıklı 6’ncı maddesinde Kanun’a uyumlu olarak “(…) Kesinleşen faaliyet ve denetim raporları uygun vasıtalarla kamuoyunun incelemesine açık hale getirilir.” hükmü düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede;
– Bütçenin, kurumsal mali durum ve beklentiler raporlarının,
– Aylık ve yıllık dönemler itibariyle mali tabloların,
– İdare tarafından yapılan yardımların, sağlanan teşvik ve desteklerin,
– Meclis tarafından oluşturulan denetim komisyonunca hazırlanan raporların
İdarenin resmî internet sitesinde 2024 yılsonu itibarıyla yer almadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, bahse konu bilgi ve belgelerin anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda İdarenin resmî internet sitesinde yayımlanması ve kamuoyunun bilgisine sunulması gerekmektedir.