|
ÖZET: Ağaçören Belediyesi’nin resmi internet sitesinde (https://www.agacoren.bel.tr/) kamuoyuna açıklanması zorunlu olan bilgi, belge ve raporların yayımlanmadığı tespit edilmiştir. İlgili mevzuatlar çerçevesinde, belediyenin mali tabloları, bilgi edinme başvuru formları, bütçe uygulama sonuçları, sağlanan yardımlar ve faaliyet raporları gibi önemli belgeleri zamanında kamuoyuna sunması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bu belgelerin eksik olduğu ve internet sitesinde yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gibi düzenlemeler, kamu idarelerinin mali raporlamalarını ve bilgi edinme süreçlerini şeffaf bir şekilde yürütmesini zorunlu kılmaktadır. Ağaçören Belediyesi’nin web sitesinde, mali tabloların yanı sıra, bilgi edinme başvuru formlarına ve iletişim bilgilerine de yer verilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, bütçenin altı aylık uygulama sonuçları ve sağlanan teşviklerle ilgili bilgiler de eksiktir. Sonuç olarak, Ağaçören Belediyesi’nin internet sitesinde kamuoyuna sunulması gereken belgelerin eksikliği, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. İdare, bu eksiklikleri gidereceğini belirtmiştir; ancak, mevzuat gerekliliklerine uygun olarak bilgilerin zamanında yayımlanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kamuoyuna Açıklanması Zorunlu Bilgi ve Raporların İnternet Sitesinde Yayımlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Ağaçören Belediyesinin resmi internet sitesinde (https://www.agacoren.bel.tr/) kamuoyuna açıklanması zorunlu bilgi, belge ve raporları yayınlamadığı görülmüştür.
İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda Belediyenin kamuya duyurması gereken ancak duyurmadığı hususlar ve bunlar ile ilgili yasal düzenlemeler aşağıda belirtilmiştir:
A- Mali Tablolarının İnternet Sitesinde Yayımlanmaması
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali tabloların hazırlanması” başlıklı 484’üncü maddesinde; mali tabloların, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanıp belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlama birimi” başlıklı 310’uncu maddesinde, kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim olduğu ve kapsama dâhil her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu, “Mali raporlamada sorumlular” başlıklı 311’inci maddesinde, kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından; üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu, “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinde, kamu idarelerince hazırlanacak mali tablolar sayılmış ve bunların kamuoyunun bilgisine sunulacağı hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Yönetmelik’in 314-326’ncı maddelerinde ise belirtilen mali tabloların hazırlanma kriterleri belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlamada süreler” başlıklı 327’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“Temel mali tablolar yıllık dönemler itibarıyla takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar, diğer mali tablolar ise aylık dönemler itibarıyla takip eden ayın sonuna kadar hazırlanarak idarelerin resmi internet sitesinde yayınlanır.” hükmü yer almıştır.
İdare tarafından yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre yayımlanması gereken temel ve diğer mali tablolara, yıllık ve aylık bazda olmak üzere internet sitesinde yer verilmemiştir.
B- Bilgi Edinme Hakkı Kanununa Göre İnternet Sitesinde Eksiklikler Bulunması
4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 31’inci maddesi uyarınca hazırlanan Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik’in “Bilgi verme yükümlülüğü kapsamında alınacak tedbirler” başlıklı 6’ncı maddesinde; kurum ve kuruluşların görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki temel nitelikli karar ve işlemlerini, mal ve hizmet alımlarını, satımlarını, projelerini ve yıllık faaliyet raporlarını, bilgi iletişim teknolojilerini kullanmak suretiyle kamuoyunun bilgisine sunacakları, kesinleşen faaliyet ve denetim raporlarını uygun vasıtalarla kamuoyunun incelemesine açık hale getirecekleri, bu bilgileri tek tek birimler bazında, aynı kurumsal internet sayfası üzerinden; zorunlu hallerde kurumsal internet sayfasından link verilmek suretiyle birime ait internet sayfası üzerinden kamuoyunun bilgisine sunacakları, bilgi edinme başvuru formları ile kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla başvuru kabul edecek elektronik posta adreslerini internet sayfalarında yayımlayacakları belirtilmiştir.
İdare web sitesinde bilgi edinme linki ile bilgi edinme başvurusu hakkında bilgilendirme mesajı bulunmamasının yanı sıra, bireysel ve kurumsal başvurular için web sayfasından veri girişi yapılarak başvuru yapılması imkanı da yoktur. Yukarıdaki mevzuata göre web sayfasında bulunması gereken bilgi edinme başvuru formları ile kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla başvuru kabul edecek elektronik posta adreslerine yer verilmemiştir.
C- Bütçenin Altı Aylık Uygulama Sonuçlarının Yayımlanmaması
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî saydamlık” başlıklı 7’nci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla; … b) Hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir … zorunludur. ” hükmü ile aynı kanunun “Bütçe politikası, gelir ve giderlerin izlenmesi“ başlıklı 30’uncu maddesinde ise Genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinin ilk altı aylık uygulama sonuçlarını, ikinci altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetlerini kapsayan malî durumu temmuz ayı içinde kamuoyuna açıklayacakları hükmü yer almıştır.
İdare web sitesinde Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporları ile 2024 yılı bütçesinin ilk altı aylık uygulama sonuçları da yer almamaktadır.
D- Yapılan Yardımların, Sağlanan Teşvik ve Desteklemelerin Yayımlanmaması
5018 sayılı Kanun’un “Malî saydamlık” başlıklı 7’nci maddesinin (c) fıkrasındaki; Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından sağlanan teşvik ve desteklemelerin bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna açıklanmasının zorunlu olduğu hükmü gereğince kamu idareleri tarafından sağlanan yardımların, teşvik ve desteklemelerin kamuoyuna açıklanması gerekmektedir.
E-Faaliyet Raporlarının İnternet Sitesinde Yayımlanmaması
5018 sayılı Kanun’un “Faaliyet raporu” başlıklı 56 ncı maddesinde faaliyet raporunun nisan ayı toplantısında belediye başkanı tarafından meclise sunulacağı, raporun bir örneğinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderileceği ve kamuoyuna da açıklanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İdare faaliyet raporu” başlıklı 25’inci maddesinde; belediyelerin faaliyet raporlarının Nisan ayı sonuna kadar üst yöneticileri tarafından kamuoyuna açıklanarak idarenin internet sitesinde yayımlanacağı belirtilmiştir.
İdare web sitesinde, ana sayfada “Kurumsal” menüsü altında “Faaliyet raporları” menüsü yer almakta ancak bu bölümde herhangi bir faaliyet raporu bulunmamaktadır.
Özetle, Ağaçören Belediyesinin resmi internet sitesinde (https://agacoren.bel.tr/) yapılan incelemede;
-Temel ve diğer mali tabloların eksik olduğu, yıllık ve aylık bazda sunulmadığı,
-Bilgi edinme başvuru formları ile kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla başvuru kabul edecek elektronik posta adreslerine yer verilmediği,
-Teşvik ve desteklerle faaliyet raporlarının yayımlanmadığı,
-Altı aylık bütçe uygulama sonuçlarının yer almadığı görülmüştür.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat doğrultusunda, idare tarafından kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması gereken bilgi ve belgelerin internet sitesinde yayınlanması gerekmektedir.