|
ÖZET: Belediyenin resmi internet sitesinde, kamuoyuna açıklanması zorunlu olan bilgi, belge ve raporların yayımlanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, belediyenin mali tabloları, kurumsal mali durum ve beklentiler raporları, yapılan yardımlar ile sağlanan teşvikler gibi önemli bilgileri kamuoyuna sunma yükümlülüğünü yerine getirmediğini göstermektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ve Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gibi düzenlemeler, bu bilgilerin belirli süreler içinde yayımlanmasını zorunlu kılmaktadır.
Özellikle, mali tabloların yıllık ve aylık dönemler itibarıyla belirlenen sürelerde kamuoyuna sunulması gerektiği, ayrıca bilgi edinme başvuru formlarının ve ilgili iletişim bilgileri ile birlikte internet sitesinde yer alması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresinin, bu eksiklikleri gidermek için gerekli çalışmaları yapacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, belediyenin internet sitesinde yer alması gereken belgelerin ve bilgilerin zamanında yayımlanması, kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali saydamlık ilkesinin sağlanması ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından da kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Kamuoyuna Açıklanması Zorunlu Bilgi ve Raporların İnternet Sitesinde Yayımlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin resmi internet sitesinde kamuoyuna açıklanması zorunlu bilgi, belge ve raporları yayınlamadığı görülmüştür.
İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda Belediyenin kamuya duyurması gereken ancak duyurmadığı hususlar ve bunlar ile ilgili yasal düzenlemeler aşağıda belirtilmiştir:
A- Mali Tablolarının İnternet Sitesinde Yayımlanmaması
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali tabloların hazırlanması” başlıklı 484’üncü maddesinde; mali tabloların, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanıp belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlama birimi” başlıklı 310’uncu maddesinde, kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim olduğu ve kapsama dâhil her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu, “Mali raporlamada sorumlular” başlıklı 311’inci maddesinde, kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından; üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu, “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinde, kamu idarelerince hazırlanacak mali tablolar sayılmış ve bunların kamuoyunun bilgisine sunulacağı hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Yönetmelik’in 314-326’ncı maddelerinde ise belirtilen mali tabloların hazırlanma kriterleri belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlamada süreler” başlıklı 327’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“Temel mali tablolar yıllık dönemler itibarıyla takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar, diğer mali tablolar ise aylık dönemler itibarıyla takip eden ayın sonuna kadar hazırlanarak idarelerin resmi internet sitesinde yayınlanır.” hükmü yer almıştır.
B- Bilgi Edinme Hakkı Kanununa Göre İnternet Sitesindeki Eksiklikler
Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik’in “Bilgi verme yükümlülüğü kapsamında alınacak tedbirler” başlıklı 6’ncı maddesine göre kurum ve kuruluşların görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki temel nitelikli karar ve işlemlerini, mal ve hizmet alımlarını, satımlarını, projelerini ve yıllık faaliyet raporlarını, bilgi iletişim teknolojilerini kullanmak suretiyle kamuoyunun bilgisine sunacakları, kesinleşen faaliyet ve denetim raporlarını uygun vasıtalarla kamuoyunun incelemesine açık hale getirecekleri ve internet sayfası üzerinden kamuoyunun bilgisine sunacakları, bilgi edinme başvuru formları ile kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla başvuru kabul edecek elektronik posta adreslerini internet sayfalarında yayımlayacakları belirtilmiştir.
C- Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporlarının Yayımlanmaması
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî saydamlık” başlıklı 7’nci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla; (…) Hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması, (.) zorunludur.” hükmü yer almış olup; aynı Kanun’un “Bütçe politikası, gelir ve giderlerin izlenmesi“ başlıklı 30’uncu maddesinde ise Genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinin ilk altı aylık uygulama sonuçlarını, ikinci altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetlerini kapsayan malî durumu temmuz ayı içinde kamuoyuna açıklayacakları belirtilmiştir.
D- Yapılan Yardımların, Sağlanan Teşvik ve Desteklemelerin Yayımlanmaması
5018 sayılı Kanun’un “Malî saydamlık” başlıklı 7’nci maddesinin (c) fıkrasındaki; Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından sağlanan teşvik ve desteklemelerin bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna açıklanmasının zorunlu olduğu hükmü gereğince kamu idareleri tarafından sağlanan yardımların, teşvik ve desteklemelerin kamuoyuna açıklanması gerekmektedir.
Özetle, Belediyenin resmi internet sitesinde yapılan incelemede;
-Temel mali tablolar (yıllık dönemler itibarıyla) ve diğer mali tabloların (aylık dönemler itibarıyla),
-Belediye bütçesi ile kurumsal mali durum ve beklentiler raporunun,
-Belediye tarafından yapılan yardımların, sağlanan teşvik ve desteklerin,
-Bilgi edinme başvuru formları ile kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla başvuru kabul edecek elektronik posta adreslerinin yer almadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmaların gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat doğrultusunda, İdare tarafından kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması gereken bilgi ve belgelerin internet sitesinde yayımlanması gerekmektedir.