|
ÖZET: Kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına ilişkin katılma paylarının tahakkuk ve tahsilat süreçleri, Manisa ilinde mevcut gayrimenkuller için uygulanmamaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yeni inşa edilen binalar için katılma payları tahakkuk ettirilirken, mevcut mülkler için bu işlemler gerçekleştirilmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yeni kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin inşası veya mevcut tesislerin iyileştirilmesi durumunda, bu hizmetlerden yararlanan gayrimenkul sahiplerinden katılım payı alınmasını öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, İdarenin su ve kanalizasyon altyapı yatırımlarının toplam maliyetinin yaklaşık 4,97 milyar TL olduğu, bunun 359 milyon TL’lik kısmının 2024 yılında tamamlandığı belirlenmiştir. Bu çerçevede, 2024 yılı için kanalizasyon harcamalarına ilişkin katılma payı tahakkuku 38,18 milyon TL, su tesisleri için ise 29,97 milyon TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, bu tahakkuklar yalnızca yeni binalar için gerçekleştirilmiştir. İlgili mevzuat gereği, kanalizasyon ve su tesisleri için katılma paylarının hesaplanarak, bu hizmetlerden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu düzenlemeler, belediyelerin altyapı hizmetlerinin maliyetlerini, doğrudan yararlanan mülk sahiplerinden karşılamayı amaçlamaktadır. |
BULGU: Kanalizasyon ile Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Paylarının Tüm Mükellefleri Kapsayacak Biçimde Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kanalizasyon ve içme suyu şebekesi yapım ve yenileme harcamalarına karşılık olarak bu hizmetlerden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden alınması gereken katılma paylarının Manisa ilinde yeni yapılan binalar için tahakkuk ettirildiği, ancak mevcut gayrimenkuller için tahakkuk ve tahsilatlarının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 87’nci maddesinde, belediyeler veya bunlara bağlı kuruluşlar tarafından yeni kanalizasyon tesisleri inşa edilmesi veya mevcut tesislerin sağlık ve teknik standartlara uygun şekilde iyileştirilmesi durumunda, bu tesislerden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden, 88’nci maddesinde ise benzer şekilde belediyeler veya bunlara bağlı kuruluşlar tarafından yeni içme suyu şebekesi tesisleri yapılması veya mevcut şebeke tesislerinin genişletilmesi ve iyileştirilmesi durumunda, bu tesislerin hizmet verdiği bölgedeki gayrimenkul sahiplerinden katılım payı alınması öngörülmüştür.
Söz konusu Kanun’un 89-93’üncü maddeleri arasındaki hükümlerine göre ise su tesisleri ve kanalizasyon harcamalarına katılma payları, bu hizmetler dolayısıyla yapılan giderlerin tamamını kapsamaktadır.
İlgili maddelerde hesaplanan katılma payları toplamının, hizmetler tamamlanıp kullanıma sunulduktan sonra, ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilerek ilan edilmesi ve mükelleflere tebligat yapılarak bildirilmesi gerektiği, harcamalara katılma paylarının, ilgili gayrimenkulün emlak vergisi değerinin %2’sini aşamayacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 98’nci maddesinde ise söz konusu katılma payları hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin geçerli olduğu ifade edilmiştir.
Bu düzenlemeler, belediyelerin su ve kanalizasyon altyapı hizmetlerinin maliyetlerini, bu hizmetlerden doğrudan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden tahsil ederek karşılamasını amaçlamaktadır.
Yapılan incelemede, geçmiş yıllardan gelen yatırımlarla birlikte İdarenin su isale hatları ile ilgili olarak 2.080.053.358,58 TL, su kuyuları ile ilgili olarak 444.547.290,23 TL, kanalizasyon hatları ile ilgili olarak ise 2.449.680.184,87 TL olmak üzere toplam 4.974.280.933,70 TL tutarında yatırım harcamasının olduğu; bu yatırımların 359.259.552,55 TL’lik kısmının 2024 yılında tamamlandığı görülmüştür.
İdarenin 2024 yılında, kanalizasyon harcamalarına katılma payı tahakkuk toplamının 38.177.125,70 TL, su tesisleri harcamalarına katılma payı tahakkuk toplamının ise 29.968.308,84 TL olduğu bu tahakkukların yalnızca yeni inşa edilen binalar için yapıldığı tespit edilmiştir.
İlgili mevzuat hükümleri gereğince, bahse konu katılma paylarının hesaplaması yapılarak kanalizasyon tesisleri için bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, su tesisleri için ise dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.