|
ÖZET: Denizli Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı DESKİ, kanalizasyon tesislerinden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden alınması gereken kanalizasyon harcamalarına katılma payının takip ve tahsilatını gerçekleştirmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, yeni kanalizasyon tesislerinin inşası veya mevcut tesislerin iyileştirilmesi durumunda bu tesislerden yararlanan mülk sahiplerinden katılma payı alınacağını belirtmektedir. Ayrıca, bu payların hesaplanması ve tahakkuku ile ilgili süreçler de detaylı bir şekilde düzenlenmiştir.
2019’dan bu yana yapılan içme suyu ve kanalizasyon altyapı yenilemelerinin toplam maliyeti 1.006.681.287,16 TL olmasına rağmen, mükellefler için herhangi bir borç tahakkuk kaydı oluşturulmamış ve tapu dairelerine bildirim yapılmamıştır. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek gerekli düzeltici işlemlere başlanıldığını açıklamıştır. Sonuç olarak, harcamalara katılma paylarının mevzuatta belirtilen şekilde hesaplanması, ilgili mükellefler adına borç tahakkuklarının yapılması ve bu payların zamanında tahsil edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının verimli kullanımını sağlayacaktır. |
BULGU: Kanalizasyon ve Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payının Takip ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
DESKİ tarafından kanalizasyon tesislerinden faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden alınması gereken kanalizasyon harcamalarına katılma payının, takip ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Kanalizasyon harcamalarına katılma payı” başlıklı 87’nci maddesinde; belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce yeni kanalizasyon tesisi yapılması veya mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi halinde bunlardan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınacağı ifade edilmiştir. Anılan maddenin devamında ise iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkullerin, hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise payın hesabında o yola ait kanalizasyon giderlerinin nazara alınacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Payların tahakkuk şekli” başlıklı 90’ıncı maddesinde, su tesisleri ile kanalizasyon harcamalarına katılma paylarının hizmetten faydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve 89’uncu maddeye göre hesaplanan katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Tahakkuk zamanı” başlıklı 91’inci maddesinde; harcamalara katılma paylarının tahakkukunun, işler hangi ihale usulü ile yapılmış olursa olsun hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmasından sonra yapılacağı, yazılı tebliğ ile verilecek süre içinde ilgililerin harcamalara katılma paylarını peşin ödemeyi kabul etmeleri halinde bu payların, kabule ilişkin yazılı başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde tahakkuk ettirileceği; “Payların ilanı” başlıklı 92’nci maddesinde ise yazılı esaslar dairesinde hesaplanan payların, mükelleflerin soyadları, adları, adresleri ve kendilerine isabet eden pay miktarını gösteren ve mahiyetlerine göre mahalle, cadde ve sokak itibarıyla düzenlenecek tahakkuk cetvellerinin bir ay süre ile belediye ilan yerlerine asılması suretiyle ilan olunacağı ve katılma payları tutarlarının mükelleflere ayrıca tebliğ olunacağı belirtilerek payların hesaplanması, tahakkuku ve tahsili usulü açıklanmıştır.
Ayrıca Belediye Gelirleri Kanunu’nun harcamalara katılma payının tahsil şeklini düzenleyen 93’üncü maddesinde, harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirileceği, söz konusu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesinin payın tahsilini sağlamak üzere, belediyeyi haberdar edeceği ve pay ödenmedikçe intikal işleminin yapılmayacağı belirtilmiştir.
Büyükşehirlerde su tesisi ve kanalizasyon harcamalarına katılma payı su ve kanalizasyon idareleri tarafından tahakkuk ve tahsil edilmektedir. Dolaysıyla ilgili tapu dairelerine bildirimin Denizli Büyükşehir Belediyesinin bağlı müessese olan DESKİ tarafından yapılması gerekmektedir.
2019 yılından bu tarafa gerçekleştirilen içme suyu ve kanalizasyon altyapısı yenilemelerine ilişkin gerçekleştirilen toplam harcama tutarı 1.006.681.287,16 TL olmasına karşın mükellefler adına harcamalara katılım payı olarak hiçbir borç tahakkuk kaydı yapılmamış ve tapu dairelerine de herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır.
Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, harcamalara katılma paylarının mevzuatta öngörülen şekilde hesap edilip sorumlu mükellefler adına borç tahakkuklarının yapılması, tahakkuku yapılan harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin ilgili tapu dairesine bildirilmesi ve katılma paylarının zamanında tahsilatının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.