ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kadınlar ve çocuklar için açılması zorunlu konukevlerinin henüz faaliyete geçmediğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, büyükşehir belediyeleri ile 100.000’in üzerindeki nüfusa sahip belediyelerin bu konukevlerini açma yükümlülüğünü belirtmektedir. Kadın konukevleri, şiddete maruz kalan kadınların ve çocuklarının güvenli bir ortamda kalmalarını sağlamak, psiko-sosyal destek sunmak ve ekonomik sorunlarını çözmek amacıyla tasarlanmıştır.

Kadın konukevleri, hizmet alan bireylerin aile içi sorunlarının çözümüne yönelik mesleki çalışmalar yürütmekte ve çeşitli destek hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmetler arasında güvenlik, danışmanlık, tıbbi destek, geçici maddi yardım, kreş, mesleki eğitim ve sosyal etkinlikler yer almaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, ilgili idarenin herhangi bir konukevini açmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi, konukevinin açılmasına yönelik fizibilite çalışması yapıldığını, ancak uygun yer, bütçe, personel ve güvenlik önlemleri sağlanamadığı için açılışın ertelendiğini belirtmiştir. Bu durum, belediyelerin mağdur kadın ve çocuklar için mevzuatta belirtilen konukevlerini açma ve destek hizmetlerini artırma konusunda daha etkin bir rol üstlenmeleri gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Kanun Gereğince Kadınlar ve Çocuklar İçin Açılması Zorunlu Konukevlerinin Açılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kanun hükümlerine göre idare tarafından kadınlar ve çocuklar için açılması zorunlu konukevinin açılmadığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendine göre; büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır.

Kadın konukevleri, fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik ve sözlü istismara veya şiddete uğrayan kadınların, şiddetten korunması, psiko-sosyal ve ekonomik sorunlarının çözülmesi, güçlendirilmesi ve bu dönemde kadınların varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarının da karşılanmak suretiyle geçici süreyle kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.

Kadın konukevlerinden hizmet alan kadınların durumlarının, aileleri ya da eşleri ile olan anlaşmazlıklarının incelenmesi ve sorunlarının giderilmesine yönelik mesleki çalışmalar yapılmaktadır. Söz konusu kadın ve beraberindeki çocuklarına doğrudan ya da ilgili kurumlara yönlendirmek suretiyle güvenlik, danışmanlık, tıbbi destek, geçici maddi yardım, kreş, mesleki eğitim kursu, grup çalışmaları, sosyal, sanatsal ve sportif faaliyetler vb. alanlarda destek sunulmaktadır.

Bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda, İdarenin açmış olduğu herhangi bir konukevinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak fizibilite çalışmasının yapıldığı, ancak uygun yer, bütçe, personel ve güvenlik önlemlerinin sağlanamadığı bu nedenle konukevi açılmasının ertelendiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak belediyelerin, önleyici ve koruyucu hizmetler çerçevesinde mağdur kadın ve çocuklar için mevzuatta belirtilen konukevlerini imkanlar doğrultusunda açması ve bu alandaki destekleri artırmada aktif bir rol üstlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.