ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ve 100.000’in üzerindeki nüfusa sahip belediyelerin, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, bu tür konukevlerinin açılmasını zorunlu kılmaktadır. Kadın konukevleri, şiddete maruz kalan kadınların ve çocuklarının güvenli bir ortamda kalmalarını sağlamak amacıyla tasarlanmış sosyal hizmet kuruluşlarıdır. Bu merkezlerde, mağdur kadınların sorunlarının çözümüne yönelik mesleki destekler sunulmakta ve çeşitli hizmetler sağlanmaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, nüfusu 100.000’in üzerinde olan Ergani Belediyesi’nin herhangi bir konukevi açmadığı tespit edilmiştir. Kadın konukevleri, fiziksel, duygusal ve ekonomik şiddet mağdurlarına yönelik önemli bir destek mekanizmasıdır. Bu tür kuruluşlar, kadınların ve çocuklarının ihtiyaçlarını karşılayarak, onlara güvenlik, danışmanlık, tıbbi destek gibi hizmetler sunmaktadır.

Belediyelerin, mağdur kadınlar ve çocuklar için koruyucu ve önleyici hizmetler sunma konusunda daha aktif bir rol üstlenmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, konukevlerinin açılması, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın hakları açısından büyük bir önem taşımaktadır.

BULGU: Kanun Gereğince Kadınlar ve Çocuklar İçin Açılması Zorunlu Konukevlerinin Açılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kanun hükümlerine göre idare tarafından kadınlar ve çocuklar için açılması zorunlu konukevinin açılmadığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin (a) bendine göre; büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır.

Kadın konukevleri, fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik ve sözlü istismara veya şiddete uğrayan kadınların, şiddetten korunması, psiko-sosyal ve ekonomik sorunlarının çözülmesi, güçlendirilmesi ve bu dönemde kadınların varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarının da karşılanmak suretiyle geçici süreyle kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.

Kadın konukevlerinden hizmet alan kadınların durumlarının, aileleri ya da eşleri ile olan anlaşmazlıklarının incelenmesi ve sorunlarının giderilmesine yönelik mesleki çalışmalar yapılmaktadır. Söz konusu kadın ve beraberindeki çocuklarına doğrudan ya da ilgili kurumlara yönlendirmek suretiyle güvenlik, danışmanlık, tıbbi destek, geçici maddi yardım, kreş, mesleki eğitim kursu, grup çalışmaları, sosyal, sanatsal ve sportif faaliyetler vb. alanlarda destek sunulmaktadır.

Bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda nüfusu 100.000’in üzerinde olan Ergani Belediyesinin açmış olduğu herhangi bir konukevi bulunmamaktadır. Belediyelerin önleyici ve koruyucu hizmetler kapsamında mağdur kadın ve çocuklara yönelik desteklerin arttırılmasında etkin rol oynaması gerektiği düşünülmektedir.