|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, bir belediye şirketinin hesaplarında kanuni süresi içinde ödenmeyen vergi borcu ve sosyal güvenlik primlerinin yanlış bir şekilde kaydedildiği tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda, 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı’nın kullanılmadığı, bunun yerine 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nın kullanıldığı belirlenmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genel tebliği gereği, bu tür yükümlülüklerin doğru hesaplarda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Şirketin hesaplarında, 31.12.2024 tarihi itibarıyla 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı’nda 201.631.540,4 TL tutarında vergi borcu ve 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nda 481.150.079,59 TL tutarında gecikmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunmaktadır. Bu borçların doğru sınıflandırma ile 368 Hesabı’nda izlenmesi, mali tabloların gerçek durumu yansıtması açısından kritik öneme sahiptir. Aksi takdirde, kullanıcılar nezdinde bu borçların vadesinin geçmediği izlenimi oluşabilir. Şirket, denetim bulgularına ilişkin gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiştir. Ancak, mevcut durum, şirketin mali tablolarının güvenilirliğini olumsuz etkilemekte ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmediği izlenimini doğurmaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kanuni Süresi İçerisinde Ödenmeyen Vergi Borcu ve SGK Primlerinin Yanlış Hesapta İzlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin hesaplarında yapılan incelemede kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve sosyal güvenlik primlerine ilişkin yükümlülüklerin muhasebeleştirilmesinde 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının 1 Sıra numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği uyarınca işletmenin, ekonomik faaliyetlerde bulunması sonucu ilgili mali mevzuat uyarınca mükellef veya sorumlu sıfatıyla işletmenin kendisine, personeline ve üçüncü kişilere ilişkin olarak ödenmesi gereken vergi, resim, harç ve fonları 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında izlemesi, personelin hakedişlerinden sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre kesintiye tabi tutmakla yükümlü bulunduğu, personele ait emeklilik keseneği ve sigorta primleri ile bunlara ilişkin işveren katılma payları ve işverence sosyal güvenlik kuruluşlarına ödenecek diğer yükümlülüklerini ise 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlemesi gerekmektedir.
Vergi, resim, harçlar ile sosyal güvenlik ile ilgili kesintilerin tahakkuk ettirilmesini gerektiren olaylar ve işlemler ortaya çıktıkça ilgili hesapların alacaklandırılması, ödemeler yapıldıkça borçlandırılması gerekmektedir. Kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve yükümlülükler ile erteleme ve taksitlendirme süresi bilanço tarihinde bir yıldan az olan vergi ve yükümlülüklerin ise 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda Şirketin vergi ve sigorta primlerine ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde; Şirketin vergi borcu ve sigorta primlerini zamanında ödemediği, bu borçlar için erteleme veya yapılandırma işleminin de bulunmadığı anlaşılmıştır. Şirketin vadesi geçen vergi ve sigorta primlerine ilişkin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabını kullanmadığı, vadesi geçen vergi borcu ve sigorta primlerinin 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Bu bağlamda 31.12.2024 tarihi itibarıyla 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında bulunan 201.631.540,4 TL vergi borcu ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenen 481.150.079,59 TL tutarındaki gecikmiş sosyal güvenlik prim borcunun doğru sınıflandırma yapılmak suretiyle 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Nitekim bu durum Şirketin mali tablolarını inceleyen kullanıcılar nezdinde vergi ve prim borçlarının vadesinin geçmediği anlamını oluşturacaktır.
Şirket cevabında, bulgu konusu hususta gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca vadesinde ödenmeyen ergi borçları ve SGK primlerinin 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı yerine başka hesaplarda izlenmesi, Şirketin mali tablolarının gerçek durumu yansıtmamasına neden olmuştur.