|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, idari para cezalarının erken ödeme indirimlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığını ortaya koymaktadır. Bakanlık, 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu, 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu çerçevesinde gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası uygulama yetkisine sahiptir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesi, kanun yoluna başvuru süresi içinde ödenen cezaların dörtte üçünün tahsil edileceğini belirtmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 397. maddesi, kamu idarelerinin mal veya hizmet satışlarına ilişkin indirim, iade ve iskontoların izlenmesini düzenlemektedir. Ancak, idarenin uygulamasında tahsil edilen idari para cezaları, indirimli tutarlarıyla doğrudan 100-Kasa ve 102-Banka hesaplarıyla ilişkilendirilmekte; indirim tutarları ise 610-İndirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmemektedir. 2021 yılında %25 indirimli olarak tahsil edilen idari para cezası toplamı 12.064.444,06 TL olup, erken ödeme nedeniyle indirilen tutar 4.021.481,35 TL’dir. Bu durum, 610-İndirim, iade ve iskontolar hesabının noksan bakiye vermesine ve Faaliyet Sonuçları Tablosu’nun doğru veri sunmamasına neden olmaktadır. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmekte ve idari para cezalarının Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen “e-tahsilat” sistemine dahil edilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirmektedir. Çalışmalar tamamlandığında, indirimli tutarların Bakanlığın muhasebe sistemine yansıtılması planlanmaktadır. Bu bağlamda, Bakanlık tarafından verilen idari para cezalarının 15 gün içinde ödenmesi durumunda uygulanacak %25’lik indirimlerin 610-İndirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kanuni Süresi İçinde Ödenen İdari Para Cezalarından Yapılan İndirimlerin Muhasebeleştirilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından verilen idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimleri muhasebe kayıtlarına alınmamaktadır.
Bakanlığın sırasıyla 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu, 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu gereğince gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası uygulama yetkisi bulunmaktadır. Söz konusu idari para cezalarının kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödenmesi halinde dörtte üçünün tahsil edileceğine yönelik hüküm ise 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 17’nci maddesinin altıncı fıkrasında yer almaktadır. Kanun yoluna başvuru süresi ise kararın tebliği veya tefhiminden itibaren 15 gün olarak belirlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 610-İndirim, iade ve iskontoları düzenleyen 397’nci maddesinde bu hesabın, kamu idarelerinin mal veya hizmet satışlarına ilişkin olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadeler ile genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde tahakkuk ettirilen ihracatta katma değer vergisi iadesi, vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve benzeri vergi iadesi tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı hükmü yer almaktadır.
İdarenin uygulamasında tahsil edilen idari para cezaları indirimli haliyle doğrudan 100- Kasa ve 102-Banka hesaplarıyla ilişkilendirilmekte; indirim tutarları 610-İndirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmemektedir. İdarenin 2021 yılında %25 indirimli olarak tahsil ettiği idari para cezası tutarı 12.064.444,06 TL olup erken ödeme sebebiyle indirilen tutar 4.021.481,35 TL’ye tekabül etmektedir. 610-İndirim, iade ve iskontolar hesabının yapılan indirim tutarı kadar noksan bakiye vermesi nedeniyle bakiyesinin farklılaşması nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosu doğru veri sunmamaktadır.
Bulgu konusu husus kamu idaresi tarafından kabul edilmekle birlikte, idari para cezalarının Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce yönetilen “e-tahsilat” sistemine dâhil edilmesine yönelik çalışmaların kapsamlı bir şekilde devam ettiği, çalışmaların tamamlanması ile birlikte söz konusu idari para cezalarına ait tutarların Bakanlığın muhasebe sistemine yansıtılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümler ve uygulama birlikte ele alındığında, Bakanlık tarafından verilen idari para cezalarının 15 gün içerisinde ödenmesi halinde uygulanacak indirim yüzde 25’lik orana tekabül eden tutarların 610-İndirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmesi gerekmektedir.